Tỳ thận dương hư là gì? Lời khuyên của chuyên gia Y học cổ truyền

Tỳ thận dương hư là khái niệm thuộc phạm trù Y khoa cựu truyền, kể tới sự suy giảm chức năng của tạng tỳ và tạng thận. Nguyên nhân của tỳ thận dương hư là gì? Triệu chứng ra sao và làm thế nào để cải thiện? Hãy cùng TTƯT, Thạc sĩ, Bác bỏ sĩ Nguyễn Thị Hằng – Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh, Học viện Y dược Cựu truyền Việt Nam đi tìm lời giải.

1. Tỳ thận dương hư là gì? Chức năng của từng tạng

Tỳ thận dương hư là chứng thiếu hụt dương khí của tạng tỳ và tạng thận dẫn tới phần âm lấn lướt và biểu hiện ra ngoài trội hơn phần dương. Chứng bệnh này với thể xuất hiện phổ biến ở người trung niên và người già. Tuy nhiên, độ tuổi nào cũng với khả năng mắc tỳ thận dương hư.

Tỳ thận dương hư với nguy hiểm ko? Chứng bệnh này tác động như thế nào tới sức khỏe? Để trả lời thắc mắc trên, cần hiểu về vai trò, chức năng cụ thể của từng tạng.

1.Một Chức năng tạng tỳ

Tỳ là cơ quan phụ trách tiêu hóa và kết nạp dinh dưỡng của thân thể. Chúng bao gồm những cơ quan như: dạ dày, ruột già, tiểu tràng, tuyến nước miếng, tuyến tụy… Theo cách nói của Đông y, tỳ sinh khí huyết, tỳ chủ nhiếp hiếp cũng chính là kể tới vai trò tiêu hóa và vận hành dinh dưỡng của tạng này.

Không những thế, tạng tỳ còn liên quan tới việc duy trì, phát triển của cơ bắp và tứ chi.

1.Hai Chức năng tạng thận

Thận là tạng đóng vai trò quan yếu hàng đầu trong 5 tạng của thân thể. Theo y khoa cựu truyền, tạng thận với liên quan tới hầu hết những hoạt động sống trong thân thể. Cụ thể là: thận tàng tinh, thận chủ cốt tủy, thận chủ thủy, thận chủ nạp khí, thận chủ sinh dục và phát dục…

Tương tự, quá trình trưởng thành, sức khỏe và những trạng thái của con người đều với mối liên hệ mật thiết tới tỳ thận. Mỗi tạng đều với phần âm và phần dương. Thân thể nếu ko tự điều hòa được, dẫn tới mất thăng bằng âm – dương, gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe. Sở hữu thể coi đó là tiền đề phát sinh nhiều bệnh tật trong thân thể.

Thận yếu là gì? Tổng hợp những thông tin về bệnh học

2. Nguyên nhân tỳ thận dương hư

Tỳ và thận là hai tạng với mối liên hệ mật thiết với nhau, đặc thù là phần dương khí. Thận góp phần điều tiết hoạt động của tỳ. Vì thế, thận dương hư dẫn tới tỳ dương suy giảm. Tương tự vậy, tỳ dương hư làm việc tiêu hóa, chuyển hóa dinh dưỡng bị tác động, ko đủ cung ứng dưỡng chất cho thận.

Nguyên nhân của chứng tỳ thận dương hư là:

  • Do tuổi tác: Tuổi càng cao, dương khí càng hao hụt dẫn tới mất thăng bằng.
  • Do mắc những bệnh về thận và đường tiêu hóa như: suy thận, thận với sỏi, viêm thận, viêm loét dạ dày, viêm ruột, viêm ruột già…
  • Do quan hệ tình dục thiếu kiểm soát với tần suất cao.
  • Do thường xuyên uống nhiều bia rượu, hút thuốc lá.
  • Do lạm dụng thuốc, sử dụng thuốc ko đúng liều lượng.
  • Do thừa cân, béo phì.
  • Do ăn nhiều đồ ăn với tính hàn.
  • Do căng thẳng, stress kéo dài, ko với thời kì ngơi nghỉ…

3. Triệu chứng tỳ thận dương hư

Tỳ thận dương hư với những biểu hiện gì? Dưới đây là những triệu chứng thường gặp và dễ nhận diện nhất:

  • Thân thể ốm yếu, da xanh xao, tái nhợt do khí huyết sinh ra ko đủ, thiếu dinh dưỡng.
  • Người lạnh, chân tay ko ấm.
  • Người mỏi mệt, ý thức uể oải, ko thích giao lưu, nói chuyện.
  • Lạnh phần eo lưng, bụng dưới, đầu gối, xương khớp đau nhức do kinh mạch ngưng trệ.
  • Rối loạn tiêu hóa, đặc thù là tiêu chảy, phân sống. Hiện tượng này xuất hiện nhiều hơn về đêm hoặc lúc rạng sáng. Nguyên nhân do suy giảm chức năng tỳ vị, một phần thức ăn chưa kịp tiêu hóa đã bị đào thải ra ngoài.
  • Phù chân tay, phù mặt, chướng bụng do tích nước. Triệu chứng này thường xảy ra với người thận dương hư.
  • Tiểu tiện khó khăn, tiểu rắt, tiểu nhiều lần, tiểu đêm.
  • Lưỡi nhợt nhạt, với nhiều mảng trắng và rêu lưỡi.
  • Nam giới yếu sinh lý, di tinh, giảm thèm muốn.
  • Phụ nữ khó với con.

4. Phương pháp điều trị chứng tỳ thận dương hư

Đối với những người mắc chứng tỳ thận dương hư, nếu ko với phương pháp cải thiện kịp thời sẽ gây tác động to tới sức khỏe. Tùy vào tình trạng, người bệnh với thể ứng dụng một hoặc kết hợp nhiều phương pháp để đạt được hiệu quả tốt. Dưới đây là những phương pháp điều trị cụ thể:

4.Một Chữa tỳ thận dương hư bằng những bài thuốc Đông y

Tỳ thận dương hư là khái niệm thuộc phạm trù y khoa cựu truyền. Chính vì thế, việc điều trị bằng đông y với những loại dược liệu dân gian đem tới những tác dụng nhất định. Dưới đây là gợi ý những bài thuốc dân gian chữa tỳ thận dương hư:

4.1.Một Bài thuốc trợ dương từ gừng, nhân sâm và quế

– Công dụng:

Tương trợ tăng cường dương khí, giảm đau lưng, mỏi gối do thận dương hư; xúc tiến tiêu hóa, giảm triệu chứng ăn ko tiêu, đầy bụng, tiêu chảy.

– Chuẩn bị vật liệu:

  • Gừng tươi: 50g
  • Nhân sâm: 50g
  • Thanh quế: 50g

– Cách làm:

  • Gừng tươi rửa sạch, sử dụng dao mỏng cạo hết phần vỏ rồi chần qua nước sôi.
  • Thái gừng thành từng lát mỏng, sau đó phơi hoặc sấy khô.
  • Nhân sâm thái lát.
  • Đem gừng khô, nhân sâm và quế tán thành bột mịn rồi trộn đều.
  • Bảo quản trong hũ thủy tinh với nắp đậy kín.

Mỗi ngày nên sử dụng 3 lần vào sáng, trưa và tối. Mỗi bữa sử dụng nửa thìa cà phê. Sở hữu thể pha với nước lọc hoặc một tẹo mật ong cho dễ uống.

4.1.Hai Bài thuốc ôn tỳ bổ thận

– Công dụng:

Bài thuốc với tác dụng bồi bổ nguyên khí, cải thiện chức năng hệ tiêu hóa, bồi bổ thận, chữa ỉa chảy, sống phân do tỳ hư.

– Chuẩn bị vật liệu:

  • Phụ tử, ngũ vị tử, can khương, bạch truật, nhân sâm, cam thảo: Mỗi loại 20g.
  • Ngô thù du: 10g
  • Phá cố chỉ: 40g
  • Mật ong

– Cách làm:

  • Tất cả những loại dược liệu trên đem rửa sạch, phơi khô.
  • Cắt thành từng đoạn ngắn và đem nghiền thành bột.
  • Trộn tất cả vật liệu sau lúc nghiền thành bột đem trộn chung với mật ong sao cho mềm mỏng và nặn thành hoàn.
  • Mỗi ngày sử dụng khoảng 10g, ngày sử dụng Hai tới 3 lần.

4.2.3 Bài thuốc trị phù thũng do tỳ thận dương hư

– Tác dụng:

Bài thuốc giúp ôn dương, lợi thủy, giải phù thũng do thận hư, tiểu tiện ko thông, giúp bổ thận dương và tăng cường chức năng đào thải của thận. Không những thế, bài thuốc còn với tác dụng tương trợ cải thiện chứng đau bụng sợ lạnh, lưỡi nhợt nhạt, với rêu.

– Chuẩn bị vật liệu:

TÊN DƯỢC LIỆU

LIỀU LƯỢNG

Thục phụ tử ⭐ 8-12g
Phục linh ⭐ 8-12g
Sinh khương ⭐ 8-12g
Bạch truật ⭐ 8-12g
Bạch thược ⭐ 12-16g

– Cách làm:

  • Tất cả những vật liệu trên đem rửa sạch, phơi ráo nước.
  • Cắt nhỏ thành từng khúc rồi cho vào ấm đất.
  • Thêm 1,5 lít nước rồi sắc cho tới lúc cạn còn khoảng 600ml thì tắt bếp.

4.Hai Bấm huyệt chữa tỳ thận dương hư

Kế bên sử dụng thuốc, phương pháp bấm huyệt chứa tỳ thận dương hư cũng đem lại những tác dụng nhất định. Việc sử dụng tay tác động vào những huyệt đạo với tác dụng thông kinh hoạt lạc, xúc tiến khí huyết lưu thông. Không những thế, bấm huyệt còn giúp loại bỏ yếu tố dương hàn và làm ấm thân thể, giúp ý thức thoải mái, gân cốt thư giãn.

Tuy nhiên, chỉ nên coi đây là phương pháp tương trợ. Đồng thời cần lựa chọn người với chuyên môn cao để thực hiện bấm huyệt, ko tự ý tác động vào huyệt đạo.

4.3 Châm cứu

Tương tự như bấm huyệt, châm cứu trong điều trị tỳ thận dương hư cũng mang lại hiệu quả đáng kể. Những huyệt cần tác động là:

  • Hư bổ mấu
  • Du mộ
  • Hư tắc hổ
  • Thận du
  • Quan nguyên
  • Mệnh môn…

Tuy nhiên, cần tới hạ tầng Đông y với trang thiết bị đảm bảo, kim châm cứu vô trùng. Đặc trưng, người thực hiện phải với chuyên môn để việc điều trị mang lại tác dụng.

5. Phòng tránh tỳ thận dương hư

Tỳ thận dương hư gây ra nhiều vấn đề về đường tiêu hóa, làm suy giảm hoạt động của hệ bài xuất, giảm chức năng sinh lý ở nam giới. Theo bác bỏ sĩ Nguyễn Thị Hằng, để phòng tránh chứng mất thăng bằng âm dương ở tỳ và thận, cần chú ý một số vấn đề sau:

  • Ăn uống đủ dưỡng chất, đặc thù tăng cường thực phẩn giúp bổ thận, tốt cho đường tiêu hóa như thịt cá, hải sản, rau củ quả giàu vitamin và chất xơ…
  • Ăn ít đồ ăn chứa nhiều đường, dầu mỡ, thức ăn nhanh.
  • Vận động, thể dục thể thao thường xuyên để tăng cường lưu thông máu, tăng sức mạnh của thân thể. Nam giới cần lưu ý lựa chọn những bài tập và môn thể thao thích hợp, ko tập luyện quá sức.
  • Hạn chế mang vác vật nặng, làm việc quá sức làm tác động tới lưng và những tạng phủ.
  • Tiết giảm rượu bia, thuốc lá và những chất kích thích.
  • Quan hệ tình dục với tần suất vừa phải, ko lạm dụng thủ dâm và quan hệ bừa bãi.
  • Luôn giữ tâm trạng vui vẻ, thoái mái.
  • Sở hữu kế hoạch làm việc, ngơi nghỉ, thư giãn hợp lý, hạn chế căng thẳng, stress…
  • Phân biệt thận âm, thận dương: Tín hiệu nhận diện sự mất thăng bằng
  • Thận yếu gây đau lưng: Làm sao để nhận diện?
  • Thận ứ nước: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị