Sốt xuất huyết: nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Sốt xuất huyết “leo top” với số lượng trẻ mắc bệnh gia tăng và chưa với tín hiệu thuyên giảm, nhiều bệnh nhi nhập viện chuyển biến nặng, phải thở máy, can thiệp điều trị, thậm chí ko qua khỏi.

Những chuyên gia dịch tễ dự đoán chu kỳ 4-5 năm, sốt xuất huyết Dengue lại gây ra trận dịch to. Năm 2019, trận dịch này bùng phát với hơn 300.000 ca mắc, riêng TP.HCM với khoảng 65.000 ca. Nếu theo đúng chu kỳ, với thể năm 2022 sẽ khởi đầu một trận dịch sốt xuất huyết mới, lúc mùa mưa tới, người dân quên dần những khẩu hiệu phòng ngừa dịch bệnh, tạo điều kiện cho muỗi trung gian truyền bệnh phát triển mạnh. Đáng lo ngại là trong đợt này, số ca sốt xuất huyết nặng cao gấp 5,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo số liệu của Cục Y tế dự phòng, cả nước ghi nhận hơn 30.000 ca mắc sốt xuất huyết, 15 ca tử vong. So với cùng kỳ 2021, số mắc tăng 17,9%, tử vong tăng 8 ca, dự đoán số mắc còn với thể tăng trong thời kì tới. Riêng tại TP.HCM, chỉ trong 7 ngày qua, toàn thành thị trấn phát hiện thêm 121 ổ dịch sốt xuất huyết. Trong 5 tháng đầu năm, TP.HCM ghi nhận 567 ổ dịch sốt xuất huyết với 10.052 ca mắc, tăng 46,4% so với cùng kỳ năm 2021 (6.867 ca). (1)

Trước tình hình dịch sốt xuất huyết diễn tiến nghiêm trọng với biến chứng nặng liên tục gia tăng. Bộ Y tế cảnh báo ngoài việc chủ động phòng bệnh, người dân cần phát hiện sớm chăm sóc, nhìn nhận và theo dõi người bệnh sốt xuất huyết đúng cách rất quan yếu, đặc thù là sốt xuất huyết ở trẻ em.

Nội dung bài viết

Sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue. Đây là bệnh lây truyền lúc muỗi Aedes aegypti (muỗi vằn) mang mầm bệnh đốt. Căn bệnh này đã được ghi nhận từ thế kỷ XIII, xuất hiện trên 100 nước với 50-100 triệu ca mắc mỗi năm trên toàn cầu. Tổ chức Y tế Toàn cầu (WHO) đã ra tuyên bố “Thế kỷ 21 là thế kỷ phòng chống bệnh sốt xuất huyết”.

Theo dữ liệu từ WHO cho thấy mỗi năm toàn cầu với khoảng 390 triệu ca nhiễm virus Dengue, trong đó 96 triệu người với biểu hiện lâm sàng. Một nghiên cứu khác về sự phổ biến của bệnh sốt xuất huyết ước tính rằng 3,9 tỷ người với nguy cơ nhiễm virus sốt xuất huyết, trong đó 70% gánh nặng thực sự nằm ở những nước châu Á.

Số ca sốt xuất huyết được báo cáo cho WHO đã tăng hơn 8 lần trong hai thập kỷ qua, từ 505.430 ca trong năm năm 2000, lên hơn 2,4 triệu ca năm 2010 và 5,Hai triệu ca năm 2019. Số ca tử vong được báo cáo từ thời kì từ năm 2000 tới 2015 tăng từ 960 lên 4032 trường hợp.

Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết

Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue (chi Flavivirus, họ Flaviviridae), vật trung gian truyền bệnh là muỗi vằn (Aedes aegypti), nó với thể đưa virus gây bệnh vào máu của người bệnh bằng cách đốt (chích)..

Virus Dengue với 4 chủng huyết thanh khác nhau là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Người bệnh nhiễm với chủng virus nào thì với khả năng tạo nên miễn nhiễm suốt đời với chủng virus đó, nhưng vẫn với nguy cơ mắc những chủng khác. Vì vậy, những người sống trong vùng lưu hành dịch Dengue với thể mắc bệnh sốt xuất huyết nhiều hơn một lần trong đời bởi chủng virus khác.

Muỗi Aedes aegypti hoạt động ban ngày, đặc thù chỉ với muỗi mẫu mới với thể đốt người và truyền bệnh. Virus Dengue sẽ ủ bệnh trong thân thể muỗi Aedes khoảng 8-11 ngày. Sau đó, nếu bạn bị muỗi Aedes chích thì virus sẽ được lây truyền.

Muỗi vằn Aedes aegypti chính là vật trung gian lây truyền sốt xuất huyết

Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết

Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết lâm sàng rất phổ quát và dễ nhầm lẫn, với thể diễn tiến từ nhẹ tới nặng. Tùy theo từng mức độ khác nhau, biểu hiện nhận diện sốt xuất huyết cụ thể như sau:

1. Tín hiệu sốt xuất huyết nhẹ

Cấp độ sốt xuất huyết nhẹ thường xuất hiện ở người với lần trước tiên mắc bệnh vì chưa với miễn nhiễm với virus Dengue. Đây là mức độ với những triệu chứng tiêu biểu và ko gây biến chứng nguy hiểm. Bệnh thường phát khởi với triệu chứng sốt và kéo dài trong vòng 4-7 ngày tính từ lúc bị truyền bệnh bởi muỗi. Ngoài ra, những triệu chứng khác cảnh báo bệnh như:

  • Sốt cao, lên tới 40,5 độ C;
  • Đau đầu nghiêm trọng;
  • Đau phía sau mắt;
  • Đau khớp và cơ;
  • Buồn nôn và ói mửa;
  • Phát ban.

Những ban sốt xuất huyết với thể xuất hiện trên thân thể 3-4 ngày sau lúc khởi đầu sốt và dần thuyên giảm sau 1-Hai ngày. Người bệnh với thể bị nổi ban lại một lần nữa vào ngày sau đó.

2. Biểu hiện sốt xuất huyết nặng

Ở mức độ này, những tín hiệu sốt xuất huyết bao gồm tất cả những triệu chứng của dạng sốt xuất huyết nhẹ kèm theo những tổn thương ở mạch máu và mạch bạch huyết, chảy máu cam, chảy máu ở nướu hoặc dưới da, gây ra vết bầm tím. Cấp độ bệnh này với thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm, cần điều trị nguy cấp, thậm chí gây tử vong.

3. Hội chứng sốc sốt xuất huyết

Sốc sốt xuất huyết Dengue là mức độ nặng nhất của bệnh sốt xuất huyết – bao gồm tất cả những triệu chứng sốt xuất huyết nhẹ cùng với những triệu chứng chảy máu, và hiện tượng huyết tương thoát khỏi mạch máu, chảy máu ồ ạt trong và ngoài thân thể, sốc (huyết áp thấp).

Thể bệnh này thường xảy ra trong lần nhiễm trùng sau, lúc trẻ em và người to đã với miễn nhiễm chủ động (do đã từng mắc bệnh) hoặc thụ động (do mẹ truyền sang) đối với một loại kháng nguyên virus. Bệnh thường biểu hiện nặng đột ngột sau 2-5 ngày (giai đoạn hạ sốt). Sốc sốt xuất huyết thường phổ biến ở trẻ em, tỷ lệ nhỏ ở người to. Bệnh với thể chuyển nặng nhanh chóng, gây suy đa cơ quan và tử vong nếu ko được điều trị kịp thời, đặc thù là ở trẻ em và thanh thiếu niên.

“Những triệu chứng ban sơ của sốt xuất huyết Dengue khá tương đồng với với một số bệnh nhiễm siêu vi khác như cúm. Đặc trưng, phát khởi của sốt xuất huyết Dengue với lúc giống với bệnh cảnh Covid-19 nên dễ bỏ sót. Trong bối cảnh hiện nay, tâm lý lo ngại đưa trẻ đi bệnh viện của nhiều phụ huynh dẫn tới nguy cơ trẻ bệnh sốt xuất huyết Dengue dễ trở nặng, gây nhiều biến chứng, thậm chí nguy hiểm tới tính mệnh” BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ toạ Liên Chi hội Truyền nhiễm TP.HCM cảnh báo.

Sốt cao ko hạ là triệu chứng cảnh báo bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết phổ biến ở đâu?

Sốt xuất huyết hiện nay là vấn đề y tế công cùng mang tính toàn cầu và được WHO thẩm định là một trong những bệnh do vật trung gian truyền bệnh nguy hiểm nhất. Kể từ lúc được phát hiện vào những năm 50 của thế kỷ trước, sốt xuất huyết liên tục lan rộng ra những quốc gia, hiện bệnh đã được lưu hành trên 100 quốc gia với hàng trăm triệu ca mắc trên toàn toàn cầu mỗi năm, đặc thù số người mắc đã tăng tới 30 lần trong 50 năm qua.

Tình hình dịch sốt xuất huyết xuất hiện ko ổn định thích hợp vào nhiều yếu tố như thời tiết khí hậu, lượng mưa. Đặc trưng, bệnh thường bùng phát mạnh vào khoảng thời kì trong và ngay sau mùa mưa ở những khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới như châu Phi, Đông Nam Á, Trung Quốc, Ấn Độ, Trung đông, khu vực Caribe, Trung Mỹ, Nam Mỹ, Châu Úc và Tây Nam Thái Bình Dương.

Những yếu tố nguy cơ gây bệnh sốt xuất huyết

Người nào cũng với nguy cơ bị sốt xuất huyết, tuy nhiên trẻ nhỏ, người với hệ miễn nhiễm yếu, người với bệnh lý nền,… với tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người khỏe mạnh. Những yếu tố nguy cơ làm tăng tỷ lệ mắc sốt xuất huyết như:

  • Sinh sống hoặc đi du lịch ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới sẽ làm tăng nguy cơ xúc tiếp với virus gây Dengue. Đặc trưng là những khu vực với nguy cơ cao như Đông Nam Á, những đảo Tây Thái Bình Dương, châu Mỹ Latinh và vùng Caribê;
  • Người đã với tiền sử bị sốt xuất huyết thì lúc nhiễm lại, những triệu chứng sẽ nặng và nguy hiểm hơn;
  • Trẻ em dưới 12 tuổi;
  • Phụ nữ và người da trắng;

Bệnh sốt xuất huyết lây lan như thế nào?

Hiện nay, những lầm tưởng, quan niệm nhìn nhận chưa đúng về sốt xuất huyết rất nhiều, trong đó với vấn đề đường lây truyền bệnh và việc xúc tiếp với người bị sốt xuất huyết với lây bệnh ko? Cần phải khẳng định, sốt xuất huyết ko lây truyền lúc xúc tiếp với người bệnh, mà lây phổ biến qua những con đường sau:

1. Lây bệnh do bị muỗi vằn Aedes aegypti đốt

Đây là đường lây truyền phổ biến nhất. Muỗi vằn Aedes aegypti là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết. Muỗi sau lúc hút máu của người bệnh sốt xuất huyết hoặc người lành mang bệnh (người mang virus Dengue nhưng ko triệu chứng) sau đó đốt người khỏe mạnh sẽ đưa virus vào thân thể và gây bệnh.

2. Lây qua đường lấy máu hoặc tiêu dùng chung bơm kim tiêm

Đường lây truyền này ít phổ biến hơn so với lây qua đường muỗi vằn đốt. Người lành với nguy cơ cao mắc bệnh nếu lấy máu của người mang mầm bệnh truyền cho người lành hoặc lúc người lành và người bệnh tiêu dùng chung bơm kim tiêm.

3. Những đường lây truyền ít gặp

  • Lây truyền tại bệnh viện: Virus Dengue với thể bị lây qua những chế phẩm máu, phơi nhiễm với tổn thương do kim tiêm, tổn thương ở niêm mạc. Người hiến tặng máu ko với triệu chứng cũng với thể mang virus Dengue trong máu.
  • Lây truyền dọc: Người mẹ mang virus dengue trong máu (mắc bệnh trong vòng 10 ngày trước sinh) với thể truyền virus cho con lúc sinh. Sốt xuất huyết với thể biểu hiện ở trẻ sơ sinh lúc 4-11 ngày tuổi.
Người đã từng bị sốt xuất vẫn với nguy cơ mắc bệnh lại, do đó tuyệt đối ko chủ quan

Phương pháp chẩn đoán bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết và những bệnh truyền nhiễm khác do virus khác như: Covid-19, sốt rét, bệnh do leptospira và sốt thương hàn,… với những tín hiệu và triệu chứng tương đồng nhau nên việc chẩn đoán bệnh sốt xuất huyết xác thực khác khó khăn.

“Hệ miễn nhiễm càng suy yếu thì nguy cơ vừa nhiễm sốt xuất huyết vừa kèm thêm nhiều bệnh lý khác càng gia tăng. Giai đoạn đầu những triệu chứng của bệnh với thể trùng lắp nên rất khó để biết trẻ bị nhiễm virus sốt xuất huyết, virus SARS-CoV-2, nhiễm những loại siêu vi khác hay bị đồng thời nhiều bệnh. Đây chính là khó khăn trong việc chẩn đoán xác thực bệnh” BS Trương Hữu Khanh cho biết.

Chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue thường dựa vào những yếu tố dịch tễ, biểu hiện lâm sàng cũng như dựa vào những xét nghiệm đơn thuần: số lượng bạch huyết cầu, số lượng tiểu cầu và hematocrit. Một số xét nghiệm với thể giúp phát hiện mức độ của sốt xuất huyết như:

  • Điện giải đồ;
  • Khí máu;
  • Chức năng đông máu;
  • Men gan;
  • X-quang phổi nhằm phát hiện biến chứng tràn dịch phổi.

Biến chứng bệnh sốt xuất huyết

Trước đây, bệnh sốt xuất huyết thường chỉ phổ biến ở trẻ em; nhưng hiện tại, nhiều người to cũng mắc bệnh và tỷ lệ biến chứng khá cao. Nếu ko được điều trị đúng cách, người bệnh với thể gặp biến chứng nguy hiểm tới tính mạnh như:

  • Tiểu cầu hạ: Biến chứng này ko làm cho người bệnh sốt cao hay mỏi mệt nhiều nên khó nhận diện. Tới lúc người bệnh diễn tiến xuất huyết trầm trọng thì bệnh đã chuyển biến giai đoạn 2.
  • Cô đặc máu: Việc máu bị cô đặc sẽ dẫn tới những hệ luỵ khác như: Mỏi mệt, đau nhức toàn thân, sốt cao và đầu óc tơ mơ, buồn nôn ko tỉnh táo.
Bé trai mắc sốt xuất huyết độ nặng, được truyền dịch tại Bệnh viện Nhi đồng 1., TP.HCM. (Nguồn ảnh: Zingnew)

Điều trị bệnh sốt xuất huyết

Hiện nay, sốt xuất huyết chưa với thuốc điều trị đặc hiệu, hầu hết bệnh sẽ tự khỏi trong vòng Hai tuần. Chưng sĩ sẽ điều trị những triệu chứng để hạn chế diễn tiến nặng với thể xảy ra. Những trường hợp nhiễm bệnh nhẹ với thể tự khỏi sau một tuần. Những trường hợp nặng được điều trị chủ yếu giảm triệu chứng và kiểm soát những nguy cơ diễn biến nặng của bệnh bằng cách hạ sốt, truyền dịch và chống sốc tích cực.

Việc điều trị sốt xuất huyết phải tuân theo phác đồ điều trị chuẩn. Lúc xác định dương tính với sốt xuất huyết, người bệnh sẽ được kê đơn điều trị tại nhà hoặc nhập viện điều trị nội trú tùy thuộc vào tình trạng bệnh. Trong thời kì này, chưng sĩ với thể kê một số thuốc để giảm sốt như Paracetamol (Tylenol®, Panadol®). Cần tránh những thuốc giảm đau với nguy cơ tăng biến chứng chảy máu như aspirin, ibuprofen và naproxen sodium.

“Tự ý uống hạ sốt liên tục, uống kháng sinh là sai trái khá phổ biến lúc điều trị sốt xuất huyết tại nhà. Nguyên nhân là bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra, ko phải vi khuẩn. Do đó, kháng sinh ko với tác dụng điều trị bệnh này.” BS Trương Hữu Khanh khuyến cáo.

Ngoài ra, người bệnh cần với chế độ ăn uống lành mạnh, giàu chất xơ và vitamin C, uống nhiều nước và ngơi nghỉ, tránh ăn đồ nhiều dầu mỡ, khó tiêu. Duy trì điều trị và theo dõi từ 12 ngày, người bệnh với thể quay lại hạ tầng y tế để tái khám và nếu ko xảy ra biến chứng thất thường với tức là bệnh đã khỏi.

Phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết

1. Vắc xin

Tháng 6/2016, vắc xin phòng sốt xuất huyết Dengvaxia trước tiên trên toàn cầu đã được cấp phép lưu hành. Đã với nhiều quốc gia đưa vào sử dụng vắc xin này, bao gồm 3 nước Đông Nam Á (ASEAN) như: Thái Lan, Singapore, Philippines. Tuy nhiên, hiện nay Việt Nam vẫn chưa sử dụng loại vắc xin sốt xuất huyết, bởi tính miễn nhiễm của vắc xin phòng sốt xuất huyết chưa cao, nên vẫn còn nhiều lo ngại về tính hiệu quả, an toàn lúc triển khai tiêm chủng thực tiễn cho người dân.

Diệt muỗi, loăng quăng, bọ gậy, phòng muỗi đốt và giữ vệ sinh nhà ở và môi trường xung quanh là cách tốt nhất phòng sốt xuất huyết

2. Ngăn ngừa muỗi đốt

Hiện sốt xuất huyết vẫn chưa với vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu. Muỗi vằn chính là nguồn lây bệnh trung gian và cách tốt nhất để phòng bệnh sốt xuất huyết là xoá sổ muỗi tận gốc, lúc đó nguy cơ bùng phát dịch sẽ giảm đi đáng kể.

Giải pháp phòng và diệt bọ gậy, loăng quăng, muỗi:

  • Thay nước thường xuyên cho những lọ hoa, chậu cây cảnh với nước,…
  • Thả cá vàng vào bể cá, hồ cá, hòn non bộ,… để xoá sổ bọ gậy, loăng quăng.
  • Che đậy lu nước, xô nước,…
  • Xúc rửa những dụng cụ chứa nước màu tuần.
  • Lật úp những dụng cụ chứa nước lúc ko sử dụng.
  • Thu gom phế truất liệu, rác thải thường xuyên.
  • Phát quang đãng bụi rậm, cây cối trong vườn.
  • Phun thuốc diệt muỗi quanh nhà.

Thay đổi thói quen sinh hoạt:

  • Ngủ màn kể cả ban ngày.
  • Mặc quần áo dài tay, dài chân và nhạt màu lúc ra ngoài.
  • Trâm dầu tràm hoặc kem chống muỗi.
  • Mùa mưa, nên hạn chế ra ngoài vào buổi chiều tối, đặc thù ko tới những nơi um tùm, ẩm ướt, nhiều cây cối,…
  • Ba mẹ lúc cho bé ra ngoài vui chơi cần theo dõi, giám sát bé thường xuyên, ko để bị muỗi đốt.
  • Đóng kín những cửa trong nhà.
  • Người bị sốt xuất huyết cần ngủ màn thường xuyên để phòng tránh muỗi đốt và lây truyền cho những thành viên khác trong nhà.

Sốt xuất huyết ở mức độ nặng với thể gây ra biến chứng nghiêm trọng, tổn hao đáng kể tầm giá y tế, thậm chí cướp đi tính mệnh người bệnh. Mỗi người cần chủ động tự giác phòng ngừa bệnh, loại bỏ muỗi vằn xung quanh gia đình, đồng thời phát hiện sớm những triệu chứng để điều trị bệnh kịp thời.


--- Cập nhật: 30-12-2022 --- suanoncolosence.com tìm được thêm bài viết Sốt xuất huyết: Dấu hiệu, nguyên nhân, chẩn đoán và phòng ngừa từ website tamanhhospital.vn cho từ khoá triệu chứng bị sốt xuất huyết.

Bệnh sốt xuất huyết xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát vào mùa mưa từ tháng 7 tới tháng 11 hàng năm. Bởi đây là thời khắc thuận lợi để muỗi vằn sinh sôi, tạo điều kiện bùng phát dịch sốt xuất huyết Dengue.

Nếu nắm rõ về bệnh sốt xuất huyết, những tín hiệu nhận diện, nguyên nhân gây ra bệnh, cách chẩn đoán và giải pháp phòng ngừa dịch sốt xuất huyết… sẽ giúp bạn và gia đình phòng bệnh tốt hơn.

Bệnh sốt xuất huyết là gì?

Bệnh sốt xuất huyết là một bệnh xảy ra phổ biến ở vùng khí hậu nhiệt đới do vi rút Dengue (dengue hemorrhagic fever, DHF hay Sốt dengue) gây ra. Loại vi rút này với 4 chủng huyết thanh bao gồm: DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4. Người bệnh với thể nhiễm Một tới 4 chủng vi rút và với khả năng tạo ra miễn nhiễm với chủng đó suốt đời. Điều này ko với tức là người từng bị sốt xuất huyết với khả năng miễn nhiễm với 3 chủng còn lại. Vì vậy, một người với thể sẽ bị sốt xuất huyết nhiều hơn Một lần. Vi rút Dengue lây lan qua người chủ yếu do muỗi mẫu thuộc giống , chủ yếu là .

Bệnh sốt xuất huyết xảy ra quanh năm và cao điểm nhất là vào mùa mưa, mùa sinh sản của muỗi. Sốt xuất huyết gặp ở cả người to và trẻ em, bệnh gây sốt cao, mỏi mệt, đau nhức xương, rối loạn đông máu, xuất huyết, giảm huyết áp đột ngột. Với một số trường hợp với thể bị chuyển biến nặng tác động xấu tới sức khỏe.

Lúc bị sốt xuất huyết, người bệnh cần được chăm sóc đúng cách, theo dõi triệu chứng thường xuyên. Nếu ko được chẩn đoán và điều trị kịp thời người bệnh với thể trở nặng thậm trí mạng vong.

Phân loại sốt xuất huyết

Theo Tổ chức Y tế toàn cầu, sốt xuất huyết được chia ra Hai nhóm: Nhóm ko biến chứng và nhóm biến chứng nặng. Đây là hai nhóm phân loại đơn thuần hóa của WHO để thay thế cho phân loại cũ năm 1997, khái niệm phân loại mới được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu từ năm 2011. (1)

1. Sốt xuất huyết thể nhẹ

Sốt xuất huyết thể nhẹ là lúc người bệnh bị nhiễm vi rút nhưng ko bị những biến chứng nặng. Sốt xuất huyết thể nhẹ với thể tự điều trị như Một bệnh sốt thường tại nhà. Tuy nhiên, lúc người bệnh bị sốt xuất huyết ở thể nhẹ vẫn với khả năng chuyển sang thể nặng do chăm sóc sai cách. 

2. Sốt xuất huyết thể nặng

Bệnh sốt xuất huyết thể nặng do liên quan tới chảy máu hay rò rỉ huyết tương nghiêm trọng, rối loạn chức năng những cơ quan trong thân thể. Mang thể hiểu rằng sốt xuất huyết thể nặng là lúc tình trạng bệnh trở nặng gây ra những biến chứng nguy hiểm.

Phát ban đỏ là một trong những triệu chứng của sốt xuất huyết

Triệu chứng sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết với Hai mức độ bệnh là sốt xuất huyết thể nhẹ và sốt xuất huyết thể nặng. Tùy vào từng mức độ sẽ với những biểu hiện khác nhau. 

1. Triệu chứng sốt xuất huyết thể nhẹ

Triệu chứng sốt xuất huyết thể nhẹ thường bị nhầm lẫn với những bệnh như sốt, cảm hoặc phát ban đỏ. Những triệu chứng phổ biến nhất của sốt xuất huyết thể nhẹ bao gồm: Sốt kèm đau mắt, nhức đầu, phát ban, đau xương, buồn nôn, đau xương khớp,… 

Người bệnh bị sốt xuất huyết sẽ kéo dài những triệu chứng từ 4 – 7 ngày. Nếu sốt xuất huyết thể nhẹ, người bệnh được chăm sóc đúng cách với thể khỏi bệnh sau khoảng Một tuần kể từ lúc sốt.

2. Triệu chứng sốt xuất huyết thể nặng

Lúc bị sốt xuất huyết thể nặng người bệnh sẽ với những triệu chứng của thể nhẹ cùng thêm những triệu chứng dưới đây. (2)

  • Xuất hiện những chấm xuất huyết ngoài da.
  • Chảy máu mũi hoặc ở chân răng.
  • Nôi ói ra máu hoặc với máu trong phân (do xuất huyết nội tạng).
  • Nôn nhiều, đau bụng, chân tay lạnh ẩm.
  • Người mỏi mệt li suy bì, choáng.

Lúc người bệnh ko may chuyển biến sang sốt xuất huyết thể nặng cần được cấp cứu kịp thời, nếu trễ với thể dẫn tới tử vong hoặc di chứng nặng về sau.

3. Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em

Sốt xuất huyết ở trẻ em sẽ với tín hiệu sốt cao từ ngày thứ 3. Nhiều cha mẹ nhầm với bệnh cảm cúm hay bệnh liên quan tới đường hô hấp, dẫn tới phát hiện bệnh trễ, với thể gây ra những biến chứng nặng.

Những giai đoạn của bệnh sốt xuất huyết

Lúc bị sốt xuất huyết, người bệnh trải qua 3 giai đoạn: Giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm, giai đoạn khôi phục. 

1. Giai đoạn sốt

Sau lúc bị nhiễm vi rút từ muỗi, người bệnh sẽ ủ bệnh từ 4 – 7 ngày, với lúc tới 14 ngày, sau đó mới xuất hiện những biểu hiện sốt. Đây là giai đoạn sốt, bệnh nhân với thể sốt cao liên tục hoặc sốt cao đột ngột từ 39 – 40 độ C, uống thuốc hạ sốt nhưng ko giảm sốt. Ngoài ra, bệnh nhân với thể sẽ với những triệu chứng đi kèm như: Mỏi mệt rũ rượi, đau họng, đau vùng thượng vị và tiêu chảy, đau đầu, nhức hai bên hốc mắt, da xung huyết, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi, phát ban, chán ăn, buồn nôn, đau nhức những cơ khớp,…

Đối với trẻ em, triệu chứng phổ biến là sốt kèm theo đau họng và đau bụng. Sau 3 ngày trẻ sẽ hạ sốt, tới ngày thứ 8 thường xuất hiện xuất huyết nhẹ như: Chấm xuất huyết dưới da, chảy máu mũi. Sau lúc hạ sốt, bé với thể sẽ xuất hiện những nốt ban ở mình, sau đó lan tới mặt, những chi, lòng bàn tay và bàn chân gây ngứa.

2. Giai đoạn nguy hiểm

Ở giai đoạn nguy hiểm diễn ra từ ngày 3 – 7 sau lúc bị sốt ngày trước tiên. Người bệnh với thể giảm hoặc còn sốt, lúc đó sẽ xuất hiện một số trường hợp nhiễm trùng thứ phát với biểu hiện hạ tiểu cầu và cô đặc máu. Những biểu hiện xuất huyết với thể xảy ra hoặc ko. Người bệnh sốt xuất huyết ở giai đoạn nguy hiểm với thể đối mặt với những triệu chứng nặng như:

  • Những triệu chứng của thoát huyết tương do bị tăng tính thấm thành mạch. 
  • Người bệnh với thể bị tràn dịch phổi và với những triệu chứng như: Đau ngực lúc thay đổi tư thế, căng tức nặng ngực và khó thở.
  • Triệu chứng nặng lúc bị tràn dịch màng bụng như: Chướng bụng, bụng to nhanh.
  • Đau tức vùng dưới sườn hoặc vùng thượng vị do gan phình to, vật vã, li suy bì, lạnh chân tay, da lạnh ẩm toàn thân, tiểu ít.
  • Xuất huyết dưới da: Xuất hiện những nốt xuất huyết hoặc những mảng xuất huyết, thường sẽ với ở mặt trước Hai chân, và mặt trong Hai cánh tay, đùi, mạng sườn, bụng.
  • Tình trạng nguy hiểm hơn lúc xuất huyết nội tạng đường tiêu hóa, xuất huyết ở phổi và não với những triệu chứng như: Nôn ra máu, đi tiểu ra máu, ho ra máu, ra máu thất thường ở âm đạo, rong kinh,…
  • Những biến chứng nặng mà người bệnh sốt xuất huyết với thể phải đối mặt ở giai đoạn nguy hiểm như: Viêm gan nặng, viêm cơ tim, viêm não, suy thận.

Những biến chứng nặng với thể xảy ra ở một số người bệnh ko với những tín hiệu thoát huyết tương hoặc ko bị sốc. Trong giai đoạn này, người bệnh cần được chăm sóc tốt, quan sát kỹ những triệu chứng của bệnh; nếu với những triệu chứng trở nặng như trên cần đưa tới bệnh viện cấp cứu kịp thời.

3. Giai đoạn hồi phục

Sau lúc qua giai đoạn nguy hiểm từ 1 – Hai ngày, người bệnh hết sốt, sức khỏe dần hồi phục, huyết áp ổn định, tiểu nhiều hơn và thèm ăn. Những chỉ số xét nghiệm dần trở về mức thường ngày. 

Ở giai đoạn này, người thân bệnh nhân cần lưu ý: Chăm sóc người bệnh chăm chút và đúng cách, ko được lơ là những triệu chứng thất thường dù bệnh nhân với biểu hiện hồi phục. Giai đoạn này, nếu ko được chăm sóc kỹ người bệnh với thể bị phù phổi hoặc suy tim.

Tác nhân gây bệnh sốt xuất huyết

Tác nhân gây bệnh sốt xuất huyết là do vi rút lây lan qua người từ  muỗi mẫu với mang vi rút gây bệnh. Vi rút với 4 chủng huyết thanh là . Ở Việt Nam với cả 4 chủng huyết thanh này, ví dụ sau lúc bị sốt xuất huyết DEN-Một thì vẫn với thể bị sốt xuất huyết .

Theo Tổ chức Y tế thế Giới (WHO), nguyên nhân gây lây lan dịch sốt xuất huyết chủ yếu do muỗi mẫu thuộc chi gọi là muỗi vằn. Muỗi mẫu với nguồn gốc từ châu Phi, dần lây lan qua những khu vực khác nhờ tàu thuyền và tàu bay. Muỗi cáisinh sống chủ yếu ở khu thành thị trong lúc loài muỗi mẫu sống chủ yếu ở vùng nông thôn. (3)

Loài này truyền bệnh qua vết đốt, nước miếng của chủng với chứa vi rút sẽ vào máu người bệnh gây sốt xuất huyết. Nguy hiểm hơn lúc muỗi mẫu mang trong mình ri vút sẽ với khả năng ủ bệnh trong thân thể từ 8 – 11 ngày. Lúc vi rút này tiến công vào thân thể người, chúng sẽ “du ngoạn” trong máu từ Hai tới 7 ngày. Quá trình lây virus từ muỗi qua người rồi từ người bệnh qua muỗi theo một vòng tuần hoàn làm việc bùng phát dịch sốt xuất huyết trở nên nhanh hơn. Thời khắc muỗi hoạt động đốt hút máu người nhiều nhất là vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối.

Ngoài nguồn lây từ con người, những tổ chức y tế còn phát hiện ra loài khỉ sống ở Malaysia với mang vi rút

Biến chứng sốt xuất huyết

Lúc bị sốt xuất huyết thể nặng người bệnh nếu ko được chăm sóc kỹ sẽ gây ra những biến chứng tác động xấu tới sức khỏe thậm trí mạng vong. Những biến chứng do sốt xuất huyết gây ra mà người bệnh với thể đối mặt:

  • Sốc do mất máu hoặc bị thoát huyết tương, tình trạng kéo dài với thể gây ra phù não và những hội chứng về thần kinh dẫn tới hôn mê. 
  • Viêm đường hô hấp, viêm phổi hoặc phù phổi do thoát huyết tương gây ra tình trạng tràn huyết tương tới đường hô hấp.
  • Xuất huyết não do mất máu và thoát huyết tương dẫn tới việc tụt huyết áp đột ngột. 
  • Suy tim, suy thận: Xuất huyết làm máu chảy liên tục làm tim ko đủ tuần hoàn cùng với việc thoát huyết tương làm màng tim bị tràn dịch ứ đọng. Đồng thời, thận phải làm việc hết công suất để bài xuất huyết tương, nếu tình trạng này kéo dài với thể dẫn tới suy thận cấp. 
  • Mù đột ngộ do bị xuất huyết võng mạc làm thị lực giảm hoặc gây xuất huyết trong dịch kính mắt làm người bệnh sắp như mù mắt.
  • Biến chứng ở phụ nữ mang thai: Với phụ nữ mang thai lúc bị sốt xuất huyết với thể sốt cao, tim thai đập nhanh. Nếu người bệnh chuyển biến bệnh nặng với nguy cơ giảm tiểu cầu dẫn tới xuất huyết. Nếu như bị sốt xuất huyết trong những tháng đầu thai kỳ sẽ với nguy cơ đe dọa thai nhi. 

Lúc nào cần gặp chưng sĩ?

Lúc bị sốt xuất huyết thể nhẹ bệnh nhân sẽ được chăm sóc tại nhà và điều trị dựa trên triệu chứng. Tuy nhiên lúc với những biểu hiện sau, bệnh nhân cần được đưa nhập viện ngay. 

  • Ko ăn uống được, nôn ói nhiều.
  • Đau bụng nhiều hơn.
  • Thủ công lạnh, ẩm. 
  • Cảm thấy khó chịu nhiều hơn mặc dù đã giảm hoặc hết sốt. 
  • Mỏi mệt người li suy bì, bứt rứt, thay đổi hành vi.
  • Chảy máu mũi, ói ra máu, xuất huyết âm đạo thất thường, với máu lẫn ở trong phân, tiêu phân đen.
  • Trên 6 giờ ko tiểu tiện.

Lúc bệnh nhân với Một trong những tín hiệu trên cần đưa tới bệnh viện sắp nhất để được cấp cứu kịp thời tránh những biến chứng xấu xảy ra. 

Cách chẩn đoán sốt xuất huyết

Lúc người bệnh bị nhiễm vi rút Dengue sẽ ủ bệnh từ 3 – 7 ngày, với lúc tới 14 ngày, trong thời kì này người bệnh vẫn khỏe mạnh và ko với triệu chứng gì. Cách nhận diện sốt xuất huyết  phải chờ tới giai đoạn đầu của bệnh (giai đoạn sốt) người bệnh sẽ với những triệu chứng sốt xuất huyết tiêu biểu như: Sốt cao, xuất hiện xuất huyết dưới da (nổi những ban đỏ hoặc những vết xuất huyết to dưới da), chảy máu chân răng, chảy máu cam, nhức hai hốc mắt, đau cơ, đau khớp, chán ăn, buồn nôn,…  

Đối với xét nghiệm sẽ được làm từ Hai ngày sốt trở đi và với kết quả bao gồm: Dung tích hồng huyết cầu thường ngày hoặc tăng, số tiểu cầu ở mức thường ngày hoặc giảm nhẹ, số lượng bạch huyết cầu giảm. Lúc vừa mới bị sốt và với những tín hiệu của sốt xuất huyết bạn cần tới bệnh viện để thăm khám và được điều trị kịp thời tránh để bệnh tiến triển nặng. (4)

  • Tổng hợp những bệnh nguy hiểm về kí sinh trùng và virus, xem thêm ngay tại đây

Cách điều trị sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết Dengue hiện chưa với thuốc điều trị đặc hiệu, mà chỉ điều trị dựa trên triệu chứng. Lúc khởi đầu phát sốt kèm theo những triệu chứng của sốt xuất huyết người bệnh với thể đi thăm khám ở bệnh viện. Với mức độ nhẹ người bệnh sẽ được chỉ định điều trị tại nhà, thời kì điều trị với thể lên tới từ 7 – 10 ngày tính từ ngày phát sốt trước tiên. 

Người bệnh điều trị sốt xuất huyết tại nhà cần được chăm sóc kỹ lưỡng. Mang thể sử dụng thuốc để hạ sốt, liều tiêu dùng từ 10 – 15mg/1kg/lần, uống thuốc cách nhau ít nhất 4 giờ. 

Người bệnh cần được ngơi nghỉ tại giường, tránh hoạt động mạnh vì trong lúc này người bệnh bị mệt và choáng với thể bị té ngã lúc tự đi Một mình. Cho người bệnh uống đủ nước mỗi ngày, tăng cường những loại nước trái cây, nước bù điện giải, nước cháo loãng. Nên chia nhiều bữa ăn nhỏ cho người bệnh dễ ăn, thức ăn nên là thức ăn lỏng hoặc mềm. Cho người bệnh tắm bằng nước ấm, lau người nhẹ nhõm ko nên kỳ mạnh lên da. 

Lưu ý: Tuyệt đối ko cho người bệnh sốt xuất huyết uống vì thuốc này với thể làm tình trạng bệnh trở nên nặng do xuất huyết hoặc toan máu. 

Lúc đang điều trị sốt xuất huyết tại nhà nếu thấy một trong những biểu hiện thất thường hãy đưa bệnh nhân tới bệnh viện để được cấp cứu kịp thời. 

Cách phòng ngừa sốt xuất huyết

Cách phòng bệnh sốt xuất huyết tốt nhất là diệt muỗi và phòng muỗi đốt một trong những tác nhân gây bệnh sốt xuất huyết chính. Bạn với thể thực những giải pháp diệt muỗi hiệu quả dưới đây:

  • Ngăn ngừa muỗi sinh sản: Đậy kín những dụng cụ chứa nước để muỗi ko đẻ được trứng. Thả cả hoặc con mê sô vào những dụng cụ chứa nước to để diệt loăng quăng. Vệ sinh những dụng cụ chứa nước nhỏ thường xuyên như: Xô, chậu, lu, khạp,… Phát quang đãng vườn rậm và thu gom những vật dụng phế truất thải với thể chứa nước dễ chứa loăng quăng như chai, lọ mảnh chai, lon, vỏ dừa, bình đựng hoa cúng, bánh xe vứt bỏ,…
  • Phòng muỗi đốt bằng những cách như: Mặc quần áo dài tay lúc đi ra ngoài, ngủ trong mùng kể cả ban ngày. Xua đuổi muỗi vào nhà bằng bình xịt muỗi, nhang muỗi, kem xua đuổi muỗi, bắt muỗi bằng vợt điện muỗi,… Sử dụng rèm che cửa với tẩm hóa chất diệt muỗi. Phối hợp với chính quyền để phun đủ những đợt phun hóa chất diệt muỗi. 
  • Phòng lây lan dịch từ người bệnh: Ko để người bệnh sốt xuất huyết bị muỗi cắn bằng cách cho người bệnh ngủ trong màn.

Bệnh sốt xuất huyết với thể bị quanh năm chứ ko chỉ bị vào mùa mưa nên người dân ko được chủ quan. Những ca bệnh bị sốt xuất huyết nếu được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ sớm khỏi bệnh và hồi phục sức khỏe. Việc phát hiện những tín hiệu sốt xuất huyết sớm và với phương pháp điều trị đúng sẽ giúp làm giảm nguy cơ bị biến chứng nặng.


--- Cập nhật: 30-12-2022 --- suanoncolosence.com tìm được thêm bài viết Top 5 triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết điển hình từ website medlatec.vn cho từ khoá triệu chứng bị sốt xuất huyết.

Vào mùa mưa lúc độ ẩm ko khí tăng cao là thời khắc dịch sốt xuất huyết bùng phát mạnh trên cả nước, bất cứ người nào cũng với thể mắc phải căn bệnh này. Do đó, trang bị tri thức về triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết và cách xử lý lúc nhiễm bệnh là rất quan yếu. Hãy cùng MEDLATEC tìm hiểu những thông tin này trong bài viết dưới đây.

21/06/2022 | Nhà cung cấp xét nghiệm sốt xuất huyết tại nhà ở Huế nhanh chóng, xác thực
20/06/2022 | Mang cần xét nghiệm sốt xuất huyết ko? Nên thực hiện ở bệnh viện nào?
18/06/2022 | Dịch sốt xuất huyết - tính chất nguy hiểm của bệnh, nhận diện và phòng ngừa

1. Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết

Ở nước ta, dịch sốt xuất huyết thường bùng phát vào khoảng tháng 7 - 10 cũng là mùa mưa làm độ ẩm ko khí tăng cao, nhiều ao tù nước đọng giúp muỗi vằn sinh sôi. Tác nhân gây bệnh sốt xuất huyết trực tiếp là virus Dengue, chúng tồn tại trong dịch tiết của loài muỗi vằn và xâm nhập vào thân thể gây bệnh.

Sốt xuất huyết thường bùng dịch vào mùa mưa

Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết thường xuất hiện sau khoảng 3 - 5 ngày ủ bệnh kể từ lúc nhiễm virus, tùy vào giai đoạn và mức độ bệnh mà mỗi bệnh nhân với thể với triệu chứng khác nhau. Một số triệu chứng tiêu biểu của sốt xuất huyết bao gồm:

1.1. Sốt cao

Sốt cao là triệu chứng sốt xuất huyết sớm nhất, người bệnh với thể sốt từ 39 - 40 độ C hoặc cao hơn. Sốt cao do sốt xuất huyết khác với những nguyên nhân bệnh truyền nhiễm khác là thường ít đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường. Sốt cao kéo dài sẽ gây nguy hiểm do vậy cần nhanh chóng hạ sốt cho bệnh nhân.

1.2. Đau đầu dữ dội

Giống như nhiều bệnh do virus khác, sốt xuất huyết do virus Dengue cũng gây triệu chứng nhức mỏi thân thể, đau nhức khớp và cơ. Trong đó, bệnh nhân sẽ thấy tình trạng đau vùng trán và nhãn cầu dữ dội hơn.

Sốt xuất huyết gây đau nhức đầu dữ dội

1.3. Buồn nôn và nôn

Rối loạn tiêu hóa cũng là triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân sốt xuất huyết, biểu hiện bằng tình trạng đau bụng nhiều, nôn nhiều, kém ăn uống,...

1.4. Xuất huyết

Sốt xuất huyết với thể gây xuất huyết ở nhiều vị trí và cơ quan trên thân thể, biểu hiện bằng tình trạng: xuất hiện chấm đỏ ngoài da, chảy máu chân răng, chảy máu cam, nôn ra máu, đi ngoài phân đen,... 

1.5. Triệu chứng khác

Ở thể bệnh nặng, người bệnh với nhiều tín hiệu nguy hiểm như: thân thể mỏi mệt, li suy bì, mất ý thức, chân tay lạnh, nhịp tim thất thường, nôn nhiều,... Tình trạng xuất huyết nặng, tụt huyết áp, tổn thương những cơ quan nội tạng hoàn toàn với thể làm bệnh nhân tử vong nếu ko được điều trị kịp thời.

2. Những sai trái thường gặp lúc mắc sốt xuất huyết

Hàng năm, nước ta vẫn ghi nhận nhiều ca bệnh sốt xuất huyết, trong đó ko ít trường hợp bệnh nặng, xuất hiện biến chứng mới nhập viện điều trị. Cũng với nhiều ca tử vong do biến chứng của sốt xuất huyết do can thiệp điều trị chậm trễ.

Sốt xuất huyết với thể gây biến chứng nặng do điều trị chậm trễ

Dưới đây là một số sai trái thường gặp làm bệnh sốt xuất huyết trở nên nghiêm trọng hơn và với nguy cơ gây tử vong mà bạn cần tránh.

2.1. Chủ quan ko đi khám bệnh lúc với triệu chứng

Triệu chứng ban sơ của sốt xuất huyết khá giống với sốt do những bệnh truyền nhiễm do virus thông thường, vì vậy mà nhiều người chủ quan ko điều trị tích cực. Từ triệu chứng bệnh nhẹ, sốt xuất huyết hoàn toàn với thể biến chuyển nặng nhanh chóng trong một vài ngày và gây biến chứng. Người bệnh ko kịp thời đi khám và điều trị với thể gặp nguy hiểm do những biến chứng: xuất huyết nội tạng, tổn thương gan thận, tổn thương não,...

2.2. Cho rằng lúc hết sốt là bệnh đã được kiểm soát

Sốt cao là triệu chứng tiêu biểu và thường xuất hiện sớm lúc mắc sốt xuất huyết, nhiều người cho rằng lúc hết sốt tức là bệnh đang khỏi dần. Song những chuyên gia cho biết, sau giai đoạn sốt cao mới là giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh sốt xuất huyết.

Thông thường sau khoảng 2- 7 ngày, tình trạng sốt cao sẽ thuyên giảm, người bệnh sẽ thấy dễ chịu hơn nhưng tuyệt đối ko được chủ quan. Đây là thời khắc người bệnh dễ bị giảm tiểu cầu nặng và thoát huyết tương rất nguy hiểm, nhận diện bằng triệu chứng xuất huyết dưới da, chảy máu cam, chảy máu tiêu hóa,...

Nhiều người bệnh chủ quan lúc hết sốt nhưng vẫn với thể gặp biến chứng sốt xuất huyết

Do vậy, cả lúc hết sốt, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sao những triệu chứng, ngơi nghỉ và điều trị theo hướng dẫn của chưng sĩ.

2.3. Cho rằng chỉ mắc sốt xuất huyết Một lần

Nhiều bệnh nhân đã từng mắc sốt xuất huyết cho rằng bản thân đã với miễn nhiễm nên ko thể mắc bệnh lại. Song thực tế, với tới 4 type virus Dengue gây sốt xuất huyết, người nhiễm sốt xuất huyết sẽ chỉ hình thành kháng thể với type virus đó. Nếu ko may nhiễm phải những type virus Dengue còn lại, bạn vẫn mắc bệnh và gặp biến chứng nguy hiểm nếu chủ quan.

2.4. Sốt xuất huyết chỉ nguy hiểm với trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị tổn thương, song người to cũng với thể mắc sốt xuất huyết và gặp biến chứng nặng, thậm trí mạng vong. Do vậy ko nên chủ quan lúc với tín hiệu bệnh mà cần thăm khám và điều trị tích cực. 

3. Làm gì lúc nghi ngờ mắc sốt xuất huyết?

Lúc với triệu chứng nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, người bệnh cần tới ngay hạ tầng y tế để được xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị tùy theo mức độ và giai đoạn bệnh. Những trường hợp bệnh nhẹ thường với thể điều trị tại nhà, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của chưng sĩ. 

Sốt xuất huyết nhẹ với thể điều trị tại nhà song cần theo dõi sát sao

Những điều cần làm lúc mắc sốt xuất huyết là:

  • Nằm ngơi nghỉ, hạn chế làm việc quá sức .

  • Ăn thức ăn dễ tiêu hóa như sữa, cháo, súp.

  • Uống nhiều nước, ngoài nước lọc với thể uống nước trái cây hoặc dung dịch Oresol để tránh mất nước do sốt cao.

  • Uống thuốc hạ sốt được chỉ định đúng liều lượng, tuyệt đối ko tự ý tiêu dùng thuốc hạ sốt Aspirin hay Ibuprofen.

  • Theo dõi những triệu chứng bệnh, nếu triệu chứng nặng nguy cơ biến chứng cần sớm thông tin cho chưng sĩ hoặc tới hạ tầng y tế sắp nhất để được can thiệp điều trị.