Trẻ bị táo bón và hậu quả khôn lường nếu không chăm sóc trẻ đúng cách

Táo bón ở trẻ là vấn đề hầu như bố mẹ nào cũng từng phải đối mặt. Nhiều bố mẹ cảm thấy lo lắng vì ko mang đủ tri thức, kinh nghiệm để khắc phục vấn đề này. Nutrihome sẽ cùng bố mẹ tìm hiểu những thông tin hữu ích nhất liên quan tới chủ đề trẻ bị táo bón.

Táo bón ở trẻ là gì?

Táo bón ở trẻ được định tức là tình trạng trẻ mang tần suất đi đi ngoài ít hơn so với mức tiêu chuẩn, phân rắn và khô, khoảng cách giữa những lần đi cách nhau quá lâu. Theo ý kiến của BS.CKII Đinh Thị Kim Liên, trẻ nhỏ ở mỗi độ tuổi khác nhau mang số lần đi vệ sinh khác nhau. Bố mẹ mang thể tham khảo số lần đi vệ sinh tiêu chuẩn theo từng lứa tuổi như sau:

  • Trẻ dưới 12 tháng tuổi: Trẻ thường đi vệ sinh từ hai tới ba lần mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu trẻ chỉ đi một lần mỗi ngày nhưng phân ko khô cứng, ko gây đau rát và khối lượng thông thường thì ko phải là biểu hiện trẻ táo bón.
  • Trẻ trên 12 tháng tuổi: Trẻ thường đi vệ sinh ít nhất một lần/ngày. Tuy nhiên, nếu trẻ đi nhiều lần, mà phân ít và khô rắn cũng là tín hiệu bé bị bón.

Nhìn chung, táo bón ở trẻ được định tức là trẻ đi ngoài phân ít, khô và rắn, gây đau rát trong quá trình đi vệ sinh, lỗ đít thường bị sưng đỏ, thậm chí rớm máu.

Với nhiều nguyên nhân làm cho trẻ bị táo bón kéo dài

Nguyên nhân làm cho trẻ bị táo bón

Theo BS.CKII Đinh Thị Kim Liên, mang rất nhiều nguyên nhân làm cho trẻ bị táo bón. Cụ thể táo bón được chia thành hai nhóm chính sau:

1. Nhóm nguyên nhân chức năng

  • Chế độ dinh dưỡng ko khoa học: Bố mẹ chỉ mang trẻ ăn thức ăn đặc, thể rắn, uống ít nước và sữa, dinh dưỡng mất thăng bằng làm cho trẻ bị táo bón. Tuy nhiên, bố mẹ thường bổ sung thiếu hoặc thừa chất xơ trong chế độ ăn cũng làm tăng nguy cơ táo bón ở trẻ. Đối với trường hợp trẻ sơ sinh bị táo bón đang bú mẹ, nguyên nhân chủ yếu mang thể do người mẹ cũng bị táo bón nghiêm trọng, từ đó tác động tới trẻ thông qua nguồn sữa mẹ.
  • Trẻ uống sữa công thức ko thích hợp, pha ko đúng cách: Nếu bố mẹ pha sữa ko đúng theo hướng dẫn, tự ý thay đổi công thức, pha sữa quá đậm đặc, sai tỉ lệ sữa và nước cũng mang thể làm cho trẻ bị táo bón.
  • Trẻ thường nhịn đi vệ sinh: Trẻ nhỏ thường mang tâm lý nhút nhát sợ hãi, đặc trưng những trẻ khởi đầu đi học mẫu giáo hoặc tiểu học, dẫn tới tình trạng nhịn đi vệ sinh. Ngoài ra, trẻ mang thể nhịn đi vệ sinh do những nguyên nhân khách quan khác như ham chơi, ko quen nhà vệ sinh, sợ bẩn… Điều này làm cho phân bị tích tụ và làm cho việc đi ngoài trở nên khó khăn.
  • Trẻ bị căng thẳng hoặc ít vận động: Tâm lý căng thẳng sợ hãi mang thể làm cho trẻ ko thể đi vệ sinh. Thói quen ít vận động cũng hạn chế khả năng bài xuất và đào thải độc tố của thân thể dẫn tới tình trạng táo bón.
  • Do lạm dụng thuốc: Nhiều trẻ cần sử dụng thuốc điều trị những chứng bệnh như thiếu máu, còi xương, suy dinh dưỡng, viêm đường đường hô hấp… Việc sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau trong thời kì dài cũng là nguyên nhân làm cho trẻ táo bón.

2. Nhóm nguyên nhân bệnh lý

Táo bón ở trẻ nhỏ mang thể do những bệnh lý như phình ruột già bẩm sinh, cường giáp, viêm ruột già, thất thường tại đường ruột, bệnh lý xung quanh lỗ đít, bệnh lý cột sống, rối loạn điện giải trong máu, bại liệt… gây nên.

Nguyên nhân này chiếm tỷ lệ ko cao trong số trẻ bị bón nhưng lại rất nguy hiểm. Trong những trường hợp này, nếu ko được khám chữa kịp thời, những triệu chứng mang thể chuyển biến tiêu cực, tác động nghiêm trọng tới sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mệnh trẻ.

Vì vậy, bố mẹ cần đặc trưng quan tâm và cho bé tới thăm khám kịp thời tại bệnh viện vì mang thể phải sử dụng thuốc đặc trị hoặc phẫu thuật theo chỉ định của chưng sĩ để điều trị dứt điểm táo bón.

Tóm lại, việc xác định chuẩn xác nguyên nhân làm cho trẻ bị táo bón mang thể giúp bố mẹ lựa chọn phương hướng điều trị thích hợp. Nếu bắt nguyên từ những nguyên nhân thuộc nhóm chức năng, việc cần làm là điều chỉnh chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt, vận động hàng ngày của trẻ để cải thiện tình hình. Trong trường hợp trẻ bón lâu ngày và nghiêm trọng, bố mẹ cần đưa trẻ tới khám tại những trung tâm, hạ tầng y tế để được những chưng sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị.

Trẻ độ tuổi nào thường bị bón?

Táo bón thường xảy ra ở trẻ mọi độ tuổi, tuy nhiên tỷ lệ trẻ sơ sinh bị táo bón ít hơn trẻ nhũ nhi và trẻ nhỏ. Thông thường, sẽ mang 3 giai đoạn trẻ mắc chứng táo bón nhiều nhất, đó là giai đoạn trẻ ăn dặm (chuyển từ bú sữa hoàn toàn sang ăn đặc), trẻ ở độ tuổi biết đi và trẻ ở độ tuổi học măng non, tiểu học.

Tín hiệu trẻ táo bón

Bố mẹ mang thể xác định tình trạng bé bị bón hay ko thông qua những tín hiệu sau:

1. Số lần đi đi ngoài ít

Tần suất đi đi ngoài của trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, lượng thức ăn… Bố mẹ nên theo dõi số lần đi đi ngoài mỗi ngày của trẻ, nếu ở mức như bảng dưới đây tức là trẻ mang thể đang bị táo bón.

Đối tượng Số lần đi ngoài
Trẻ sơ sinh < Hai lần/ ngày
Trẻ từ 6 – 12 tháng tuổi < 3 lần/ tuần
Trẻ từ Một tuổi trở lên < Hai lần/ tuần

2. Gặp vấn đề lúc đi ngoài

Trẻ táo bón thường sợ đi vệ sinh vì phải rặn nhiều, đau lỗ đít, mặt đỏ bừng, người vã mồ hôi, thậm chí khóc lóc, la hét vì ko thể đi vệ sinh và đau rát.

3. Tình trạng phân thất thường

Thông thường, phân của trẻ sẽ theo khuôn và mềm xốp, tuy nhiên nếu bị táo bón, phân sẽ trở nên khô cứng, vón cục như phân dê, thậm chí mang lẫn máu tươi.

4. Bụng bị căng trướng, sờ cứng

Thức ăn được những enzyme cắt thành phân tử nhỏ để thân thể tiêu hóa, thu nhận và đào thải cặn bã ra ngoài. Đối với trẻ bị bón, những chất cặn bã ko đào thải được ra ngoài, từ đó làm cho những chất độc tích tụ gây đầy khá, trướng bụng và căng cứng.

Nhận định mức độ táo bón của trẻ

Lúc trẻ bị bón, phân thường bị cứng, khô, dạng xúc xích, xuất hiện nhiều đường rạn hoặc lổn nhổn nhỏ như phân dê. Trong trường hợp trẻ bị táo bón lâu ngày, phân sẽ khô cứng và ngắn do bị tích tụ quá lâu. Hãy xem bảng phân loại bên dưới để hiểu rõ hơn:

Hậu quả lúc trẻ bị táo bón thường xuyên và lâu ngày

Táo bón ở trẻ nhỏ là một vấn đề phổ biến đối với trẻ em ở bất kỳ độ tuổi nào. Bởi vậy, ko ít bố mẹ cho rằng tình trạng táo bón mang thể tự hết mà ko cần can thiệp gì. Đôi  lúc, chính sự chủ quan và thiếu hiểu biết này mang thể làm cho trẻ gặp phải nhiều biến chứng vô cùng nguy hiểm, từ đó gây tác động nghiêm trọng tới sức khỏe của trẻ.

Vậy trẻ bị táo bón lâu ngày mang sao ko? Bố mẹ nên biết tới một số hậu quả của táo bón ở trẻ em dưới đây:

  • Bệnh trĩ: Đây là một biến chứng nghiêm trọng và thường gặp nếu trẻ bị táo bón lâu ngày. Nguyên nhân chính của bệnh lý này là vì phân ứ đọng dài ngày bên trong trực tràng, cản trở sự lưu thông, tuần hoàn máu. Tình trạng này kết hợp việc rặn quá sức lúc đi đi ngoài làm cho tĩnh mạch lỗ đít trực tràng căng giãn, từ đó hình thành những búi trĩ.
  • Nứt lỗ đít: Phân tích tụ lâu ngày trong trực tràng sẽ trở thành một khối to và cứng làm cho trẻ đi ngoài khó khăn. Việc rặn mạnh mang thể làm lỗ đít bị nứt rách và đau rát.
  • Nhiễm nấm, vi khuẩn: Trực tràng và lỗ đít thường xuyên mang nhiều loại vi khuẩn. Phân to và cứng làm tổn thương trực tràng, lỗ đít tạo nên những vết nứt, rách. Nếu ko vệ sinh sạch sẽ, vị trí này mang thể thuận lợi bị viêm nhiễm. Trẻ lúc bị viêm nhiễm thường ngứa ngáy khó chịu, gãi mông từ đó tạo nên nhiều vết xước và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nếu bố mẹ ko phát hiện kịp thời, trẻ mang thể bị áp xe lỗ đít. Quá trình điều trị sẽ phức tạp.
  • Gây độc hệ thần kinh: Chất thải tích tụ lâu ngày trong trực tràng sẽ làm cho thân thể thu nhận ngược những chất độc. Từ đó gây hại cho hệ thần kinh làm cho trẻ khó chịu, gắt gỏng, chán ăn và mỏi mệt. Do đó, hậu quả của táo bón ở trẻ nhỏ ko chỉ ngừng lại ở mặt thể chất mà tác động tới tâm lý của trẻ, làm trẻ mất tập trung.
  • Giãn ruột già: Nếu ko được điều trị táo bón cho trẻ kịp thời, trẻ mang thể bị giãn ruột già, làm giảm cảm nhận của trực tràng và gây mất phản xạ buồn đi vệ sinh. Điều này ko chỉ làm tình trạng táo bón ở trẻ thêm nghiêm trọng mà còn làm cho trẻ rối loạn đi ngoài, són phân lỏng.

Trẻ bị táo bón: Lúc nào cần đưa trẻ đi khám chưng sĩ?

Ngay lúc nhận thấy những tín hiệu trẻ táo bón bố mẹ cần kịp thời điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt cho trẻ thích hợp. Nếu bé bị bón nghiêm trọng hoặc kéo dài kèm theo những triệu chứng: gắng sức rặn lúc đi ngoài, đi ngoài ra máu, cảm giác đi ngoài xong vẫn chưa hết phân và mót rặn, phải tiêu dùng những giải pháp tương trợ để đưa phân ra ngoài…  thì cần được thăm khám tại những hạ tầng y tế để được chưng sĩ tư vấn phương pháp điều trị hiệu quả.

Hậu quả của táo bón ở trẻ vô cùng khó lường do đó bố mẹ cần chú ý quan sát trẻ

Điều trị và cách chăm sóc trẻ bị táo bón tại nhà đúng cách

Bé bị táo bón lâu ngày hay trẻ bị táo bón lâu ngày phải làm sao là băn khoăn của hầu hết những bố mẹ mang trẻ thơ. Dưới đây là một số cách tương trợ điều trị táo bón cho trẻ tại nhà được chuyên gia san sẻ, bố mẹ mang thể ứng dụng:

1. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng

  • Đối với trẻ đang bú mẹ: Trẻ đang bú mẹ bị táo bón mang thể do người mẹ táo bón mãn tính. Bố mẹ cần thẩm định trẻ đã được uống đủ lượng sữa một ngày hay ko, sau đó điều chỉnh lại chế độ ăn của mẹ, hạn chế những thực phẩm ko tốt như những chất kích thích, đồ cay nóng. Người mẹ cũng cần được bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng đặc trưng là chất xơ từ rau củ quả và uống đủ nước mỗi ngày để khắc phục tình trạng táo bón.
  • Đối với trẻ uống sữa công thức: Bố mẹ nên pha sữa đúng tỷ lệ theo hướng dẫn được nhà sản xuất in trên hộp sữa, đồng thời tư vấn chuyên gia để lựa chọn loại sữa dễ tiêu hóa, thích hợp với trẻ.
  • Đối với trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên: Trẻ từ 6 tháng tuổi khởi đầu bước vào chế độ ăn dặm càng mang nguy cơ bị táo bón cao so với những độ tuổi khác, do hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt chưa kịp thích ứng với chế độ ăn mới.

Tăng cường chế độ ăn giàu chất xơ sẽ giúp trẻ phòng tránh táo bón hiệu quả

Theo đó, bố mẹ nên chọn thức ăn mềm, dễ nhai sau đó điều chỉnh độ đặc của thức ăn theo sự phát triển của trẻ, hạn chế cho trẻ ăn những thực phẩm quá đặc cứng, giàu chất đạm khó tiêu hóa. Ngoài ra, bố mẹ nên cho trẻ ăn những chất xơ hòa tan mang nhiều trong hoa quả để giúp trẻ tiêu hóa thuận lợi.

Bổ sung đủ nước cho trẻ mỗi ngày: Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi ko cần bổ sung thêm nước do trẻ đã được bổ sung nước thông qua sữa mẹ hoặc sữa công thức. Đối với trẻ từ 6 tháng trở lên bố mẹ mang thể tham khảo lượng nước cần bổ sung trong bảng sau:

Tuổi Số ly nước uống trong Một ngày (Một ly = 250ml)
6 – 12 tháng 1/2 – 1
Một tuổi 1
2 2
3 3
4 4
5 5
6 6
7 7
8 8
> 9 8

2. Điều chỉnh chế độ sinh hoạt của trẻ

Một trong những cách điều trị táo bón ở trẻ nhỏ là điều chỉnh chế độ sinh hoạt hằng ngày của trẻ nhỏ. Cha mẹ nên chú ý tới những thói quen sau của trẻ:

  • Thói quen đi vệ sinh: Bố mẹ nên tập cho trẻ đi vệ sinh vào thời kì nhất thiết sau những bữa ăn bằng cách nhắc nhở và khuyến khích trẻ mỗi ngày. Thời kì đi vệ sinh mang thể là sau bữa sáng hoặc bữa tối.
  • Tư thế đi vệ sinh: Tập cho trẻ đi vệ sinh theo tư thế giữa hai đầu gối cao hơn phần hông bằng cách cho trẻ dẫm chân lên ghế lúc đi cầu.
  • Thói quen vận động: Khuyến khích trẻ vận động nhiều hơn bằng cách cho trẻ tham gia những trò chơi hoặc tập thể dục, thể thao. Thói quen vận động ko chỉ cải thiện thể lực và tăng khả năng phát triển cho trẻ nhỏ mà còn giúp kích thích cơ bụng, cơ lỗ đít vận động tốt hơn, giúp cải thiện tình trạng táo bón.

3. Điều chỉnh cách chăm sóc trẻ

Để giảm tình trạng táo bón của trẻ, bố mẹ mang thể thực hiện động tác massage đơn thuần bằng cách nhẹ nhõm xoa bụng trẻ từ phải qua trái theo chiều kim đồng hồ. Để động tác massage mang hiệu quả, bố mẹ nên xoa từ ba tới bốn lần từ cách giữa hai bữa ăn. Tuy nhiên, bố mẹ lưu ý ko thực hiện những động tác này ngay sau lúc trẻ ăn xong.

Ngoài ra, bố mẹ nên theo dõi thói quen đi vệ sinh của trẻ, lập bảng biểu và ghi chú thời kì cụ thể để nắm bắt chuẩn xác tình trạng của trẻ. Trong trường hợp trẻ bị táo bón, nứt kẽ lỗ đít thì bố mẹ cần vệ sinh thật sạch lỗ đít cho trẻ sau mỗi lần đi vệ sinh.

4. Điều trị bằng thuốc uống

Bé bị táo bón nên uống thuốc gì là nghi vấn được nhiều bố mẹ đặt ra lúc trẻ táo bón lâu ngày. Chưng sĩ Đinh Thị Kim Liên khuyên rằng, bố mẹ chỉ nên sử dụng thuốc điều trị sau lúc cải thiện chế độ ăn nhưng triệu chứng táo bón ko thuyên giảm. Lưu ý, bố mẹ nên ưu tiên sử dụng thuốc uống làm mềm phân để giúp cấu trúc phân mềm hơn, dễ điều chỉnh dựa trên tình trạng của trẻ.

Bố mẹ chỉ nên tiêu dùng thuốc lúc mang sự tư vấn của chưng sĩ hoặc dược sĩ mang chuyên môn. Ngoài ra chưng sĩ cũng mang thể chỉ định một số loại thuốc khác như thuốc nhuận trường, thuốc đút lỗ đít, thụt lỗ đít, thuốc chống táo bón…

Cách phòng ngừa, chống táo bón ở trẻ

Để phòng ngừa táo bón ở trẻ, bố mẹ cần lên kế hoạch cho chế độ dinh dưỡng thăng bằng, giàu chất xơ, đồng thời khuyến khích trẻ uống đủ nước mỗi ngày. Việc rèn cho trẻ thói quen vệ sinh, thói quen tích cực vận động, rèn luyện thể chất cũng giúp chống táo bón cho trẻ và tương trợ trẻ phát triển toàn diện hơn.

Trường hợp trẻ bị táo bón lâu ngày kèm những tín hiệu thất thường như mỏi mệt, chán ăn, sụt cân, tiêu ra máu, sốt cao… bố mẹ cần đưa trẻ tới hạ tầng y tế uy tín để thăm khám và điều trị theo tư vấn chưng sĩ. Sự quan tâm và hiểu biết của bố mẹ chính là chìa khóa mấu chốt giúp trẻ kịp thời cải thiện triệu chứng táo bón nói riêng và sức khỏe toàn diện nói chung.

Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng Nutrihome hiện là một trong những hệ thống y tế uy tín hàng đầu chuyên tiếp nhận thăm khám, chẩn đoán và điều trị những bệnh lý liên quan tới dinh dưỡng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Thông qua thứ tự thăm khám, tư vấn toàn diện, Nutrihome sẽ chẩn đoán chuẩn xác tình trạng, nguyên nhân làm cho trẻ bị táo bón từ đó đưa ra phương hướng điều trị thích hợp.

Ngoài ra, Nutrihome sẽ giúp bố mẹ mang thêm tri thức hữu dụng về cách chăm sóc và bổ sung dưỡng chất cho trẻ nhỏ, trong đó mang việc xây dựng thực đơn, chế độ ăn uống khoa học, cân đối nhằm cải thiện nhanh nhất, hiệu quả nhất tình trạng táo bón ở trẻ.