✴️ Những hiện tượng sinh lý thường gặp ở trẻ sơ sinh: biết để cha mẹ bớt lo lắng

Nghẹt mũi sinh lý: Hiện tượng sinh lý thường gặp ở trẻ sơ sinh

Nghẹt mũi sinh lý là hiện tượng sinh lý thường gặp ở trẻ sơ sinh, mũi bị tịt do dịch nhầy ứ đọng. Nguyên nhân là do lỗ mũi của trẻ lúc này còn nhỏ nên chỉ cần một tí vảy mũi hay dịch mũi đọng lại cũng sẽ cản trở lưu thông đường thở, dẫn tới khó thở. Biểu hiện của nghẹt mũi sinh lý là tiếng thở khò khè.

Nghẹt mũi sinh lý ở trẻ sơ sinh là hiện tượng mũi bị tịt do dịch nhầy ứ đọng

Nghẹt mũi sinh lý ở trẻ sơ sinh thường xảy ra trong điều kiện thời tiết khô hanh hao như mùa đông nếu trẻ ko được giữ ấm đúng cách. Hoặc mùa hè, nhiều gia đình bật điều hòa nhiệt độ, làm giảm độ ẩm ko khí trong nhà, gây khô.

Nghẹt mũi sinh lý ko tác động tới quá trình phát triển thể chất của trẻ, trẻ vẫn tăng trưởng thường nhật với mức tiêu chuẩn như những đứa trẻ khác. Trẻ cũng ko sở hữu biểu hiện kèm theo khác như ho, sổ mũi, sốt.

Nấc cụt

Nấc cụt ở trẻ sơ sinh được tạo ra do cơ hoành bị kích thích ko liên tục đồng thời nắp thanh âm bị đóng lại đột ngột. Đây là hiện tượng hay gặp ở những trẻ dưới Một tuổi. Sở hữu rất nhiều nguyên nhân gây ra nấc cụt ở trẻ sơ sinh như:

  • Trẻ bú quá no. Trẻ bú bình ko đúng cách sẽ khiến cho bé nuốt một lượng ko khí đáng kể vào dạ dày. Lúc lượng ko khí trong dạ dày vượt ngưỡng cho phép, nó sẽ tạo kích thích khiến cho cơ hoành bị co thắt và tạo tiếng nấc.
  • Trào ngược dạ dày: Tình trạng nấc cụt xuất hiện sở hữu thể là do axit trong dạ dày đi ngược vào thực quản. Đây là nguyên nhân phổ biến vì hệ tiêu hóa của trẻ chưa được hoàn thiện.
  • Nhiệt độ thay đổi đột ngột: Lúc nền nhiệt môi trường xung quanh thay đổi đột ngột, trẻ hít ko khí lạnh vào phổi, sở hữu thể tạo ra tiếng nấc.

Để bé ko bị khó chịu vì nấc cụt, mẹ sở hữu thể vận dụng những cách sau:

  • Tiêu dùng hai ngón tay trỏ nhét vào lỗ tai bé khoảng nửa phút, hoặc sử dụng Hai ngón tay bóp nhẹ Hai cánh mũi bé, đồng thời giữ mồm bé khép lại trong 2-3 giây. Lặp lại trong 15-20 lần, khoảng cách giữa mỗi lần khoảng 3 giây.

Nếu thấy bé thường xuyên sở hữu tín hiệu nấc sau lúc ăn xong thì mẹ nên đổi tay hoặc đổi cách bế để hạn chế ko khí vào mồm và dạ dày bé

  • Thay đổi tư thế cho con bú. Nếu thấy bé thường xuyên sở hữu tín hiệu nấc sau lúc ăn xong thì mẹ nên đổi tay hoặc đổi cách bế để hạn chế ko khí vào mồm và dạ dày bé.
  • Vỗ nhẹ lưng hoặc vai của bé, một cách nhẹ nhõm và dứt khoát. Lúc ợ khá ra được thì bé sẽ hết nấc.
  • Cho bé uống từng hớp nước nhỏ để giới hạn cơn nấc, khoảng 2,5ml là đủ.
  • Nếu bé đang ở độ tuổi ăn dặm thì mẹ sở hữu thể cho một ít đường vào lưỡi bé. Vị ngọt của đường sẽ góp phần ngăn chặn tình trạng co thắt cơ hoành.
  • Tránh sử dụng núm vú quá to vì đây sở hữu thể là nguyên nhân làm lẽ nuốt nhiều ko khí lúc bú.

Tuy nhiên, mẹ cũng cần lưu ý ko nên để bé quá đói rồi mới cho ăn, đồng thời cũng tránh để bé bú quá no. Sau lúc ăn, bế trẻ giữ cao đầu từ 10 phút.

Nôn trớ

Nôn là tình trạng những chất trong dạ dày bị đẩy ra ngoài qua mồm do sự co bóp của dạ dày phối hợp với co thắt của những cơ thành bụng.

Trớ là sự di chuyển của chất trào ngược từ dạ dày qua hầu họng lên mồm, hoặc sở hữu thể qua mồm ra ngoài số lượng ít, do sự co bóp đơn thuần của dạ dầy. Đây là hiện tượng rất hay gặp ở trẻ sơ sinh.

Lúc trẻ nôn trớ, cha mẹ phải nghiêng ngay đầu trẻ sang một bên để ko bị sặc chất nôn, sau đó hút hoặc quấn khăn gạc sạch vào ngón tay thấm hết chất nôn trong mồm và họng trẻ. Khum tay vỗ nhẹ hai bên lưng giúp trẻ ho nốt chất nôn còn lại trong họng. Lúc đã hết cơn nôn, cho trẻ uống nước ấm hoặc ORS ấm hoặc cho bú mẹ, bú bình từ từ.

Trẻ sơ sinh rất dễ bị nôn trớ, do dạ dày trẻ còn nằm ngang, cơ tâm vị lại đóng chưa chặt như người trưởng thành

Trẻ sơ sinh rất dễ bị nôn trớ, do dạ dày trẻ còn nằm ngang, cơ tâm vị lại đóng chưa chặt như người trưởng thành. Tuy nhiên, nôn trớ ở trẻ sơ sinh sở hữu Hai loại:

  • Nôn trớ cơ năng: Do sai trái về ăn uống và chăm sóc chưa đúng cách. Cha mẹ cần điều chỉnh lại chế độ ăn uống và chăm sóc trẻ, theo dõi tiếp tại nhà
  • Nôn trớ bệnh lý: Đưa trẻ tới hạ tầng y tế để thăm khám và điều trị kịp thời.

Sụt cân tuần đầu sau sinh

Những ngày đầu sau sinh, cân nặng của bé giảm ko quá 10% so với lúc mới sinh, bé vẫn ăn ngủ thường nhật… đó là sụt cân sinh lý. Nguyên nhân do bé bị mất nước qua đường hô hấp, bài xuất phân và nước tiểu, nôn những dịch bẩn, nước ối mà bé đã nuốt phải trong quá trình chuyển dạ. Sở hữu Hai loại sụt cân:

  • Sụt cân nhanh và hồi phục nhanh: Ngay ngày đầu sau sinh, bé khởi đầu sụt cân và tiếp tục sụt cân ở ngày thứ 2 – 4, khoảng 20 – 50g/ngày. Sau đó, cân nặng của bé hồi phục như ban sơ. Loại sụt cân này chiếm khoảng 25%, thường gặp ở bé khỏe mạnh, bút tốt, mẹ sở hữu nhiều sữa.
  • Sụt cân chậm và hồi phục chậm: Ngày thứ 2 – 3 sau sinh, bé mới khởi đầu sụt cân, tiếp tục sụt tới ngày thứ 7 – 8 rồi giới hạn lại, sau đó tăng cân từ từ, tới ngày 12 – 13 bằng cân nặng ban sơ. Loại sụt cân này thường gặp nhiều hơn ở trẻ.

Nếu bé giảm cân mạnh trong 3 ngày đầu hơn 10% cân nặng lúc mới sinh và giảm liên tục trong những ngày tiếp theo mà ko sở hữu tín hiệu tăng cân trở lại sau 20 ngày thì cha mẹ nên lưu ý. Không những thế, bé bị giảm cân kèm sốt, ăn kém, mỏi mệt, da nhợt nhạt thì cần đưa trẻ thăm khám ngay tức khắc.

Vặn mình, đỏ mặt

Hiện tượng trẻ sơ sinh vặn mình là phản xạ sinh lý thường nhật của thân thể. Do trẻ mới sinh nên những tế bào thần kinh, thể vân, vỏ não chưa phát triển hoàn thiện, phần dưới vỏ hoạt động chiếm ưu thế hơn. Trẻ vặn mình, vận động thủ công hay rướn người để tìm cách thích ứng với môi trường bên ngoài tử cung của mẹ.

Ngoài ra, trẻ vặn mình cũng do: Môi trường ngủ ko thoải mái, ồn, ánh sáng mạnh; trẻ đói; trẻ đi tiểu hoặc đi ngoài; tã hoặc bỉm ướt, quấn khăn chặt…

Hiện tượng trẻ sơ sinh vặn mình là phản xạ sinh lý thường nhật của thân thể

Thông thưởng, trẻ vặn mình trong vài phút và sau 2 – 3 tháng thì kết thúc và trẻ vẫn tăng cân thường nhật thì ko cần quá lo ngại nhiều.

Tuy nhiên nếu trẻ vặn mình còn kèm theo những biểu hiện thất thường khác như gồng mình, hay giật thột, khó ngủ, đổ mồ hôi trộm, nôn ói… thì cha mẹ nên lưu ý đây sở hữu thể là biểu hiện của bệnh lý.

Đồ mồ hôi trộm

Quá trình trao đổi chất ở trẻ sơ sinh diễn ra mạnh mẽ hơn so với người to nên trẻ thường đổ mồ hôi nhiều hơn. Đổ mồ hôi trộm sinh lý thường xuất hiện ở vùng đầu, cổ khoảng 30 phút trước lúc trẻ ngủ và mất dần sau khoảng 60 phút. Do đó, cha mẹ ko nên quá lo lắng, bởi nó ko tác động tới sức khỏe của trẻ.

Đổ mồ hôi trộm sinh lý thường xuất hiện ở vùng đầu, cổ khoảng 30 phút trước lúc trẻ ngủ và mất dần sau khoảng 60 phút

Tuy nhiên, lúc thấy trẻ đổ mồ hôi trộm ban đêm kèm những tín hiệu như quấy khóc ban đêm, mất ngủ, ngủ ko ngon giấc, rụng tóc vành khăn… thì cha mẹ nên đưa trẻ tới bệnh viện để được rà soát xác định nguyên nhân sở hữu phải do trẻ thiếu canxi ko.

Tuyến vú sưng to 

Trẻ sơ sinh là bé trai hay bé gái sở hữu thể sở hữu bộ ngực phát triển, nhìn giống như bị sưng hoặc sở hữu khối u to, mềm; thậm chí một số bé còn bị sưng dưới núm vú. Đây phần to là tín hiệu sinh lý thường nhật ở trẻ sơ sinh.

Nguyên nhân là do bé xúc tiếp với kích thích tố của mẹ từ lúc còn nằm trong bụng mẹ. Đây chính là những kích thích tố này cũng làm ngực mẹ bầu to lên, kích thích những tuyến sữa. Thông thường vài tuần hoặc tới vài tháng lúc bé ko xúc tiếp với những hormone từ thân thể mẹ nữa, những mô vú khởi đầu co lại, vú ko còn sưng nữa.

Một số trường hợp lúc vú của trẻ sưng, đỏ, đau, tiết dịch kèm tín hiệu sốt thì mẹ hãy đưa bé đi khám ngay.

Kinh nguyệt giả 

Lúc mới chào đời, lượng estrogen trong thân thể trẻ giảm dần khiến cho lớp niêm mạc tử cung bong ra và xuất hiện kinh nguyệt giả. Tình trạng này rất hiếm gặp, thường xảy ra từ 3 – 7 ngày sau lúc em bé chào đời và sẽ kéo dài khoảng một tuần. Do đó cha mẹ khoog cần quá lo lắng.

Vàng da

Vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh xảy ra do sự tích tụ của Bilirubin – chất sở hữu màu vàng được sinh ra lúc tế bào hồng huyết cầu bị phá vỡ. Hiện tượng này xảy ra phổ biến ở trẻ sơ sinh vì bé sở hữu lượng tế bào hồng huyết cầu cao, thường xuyên bị phá vỡ và được thay mới. Trong lúc đó, gan của trẻ chưa thể lọc bỏ hết Bilirubin khỏi máu vì vậy gây nên tình trạng vàng da. Lúc trẻ được Hai tuần tuổi, gan phát triển đầy đủ hơn và xử lý được Bilirubin nên bệnh vàng da sẽ tự khỏi.

Vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh xảy ra do sự tích tụ của Bilirubin – chất sở hữu màu vàng được sinh ra lúc tế bào hồng huyết cầu bị phá vỡ

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, vàng da là biểu hiện của một bệnh lý nào đó với tín hiệu vàng da đậm xuất hiện sớm, ko sau Một tuần với trẻ đủ tháng và Hai tuần đối với trẻ thiếu tháng, trẻ vàng da toàn thân, lòng bàn tay, bàn chân và cả kết mạc mắt. Đi kèm vàng da, trẻ sở hữu thêm những triệu chứng thất thường khác như: lừ thừ, bỏ bú, co giật…

Nếu ko điều trị vàng da bệnh lý kịp thời sở hữu thể dẫn tới biến chứng nhiễm độc thần kinh do Bilirubin gián tiếp thấp vào não làm cho trẻ tử vong hoặc bị hại não suốt đời.

Mụn sữa

Mụn sữa là tình trạng da phổ biến ở trẻ sơ sinh mang tính chất tạm thời. Mụn sữa xảy ra trong vài tháng đầu đời của trẻ nhưng cũng sở hữu trường hợp kéo dài tới Hai tuổi.

Mụn sữa sở hữu thể phát triển trên mặt hoặc thân thể trẻ dưới dạng những nốt mụn lí tí màu đỏ hoặc trắng. Trong hầu hết những trường hợp, loại mụn này sẽ tự lành tự sau vài ngày hoặc vài tuần mà ko cần điều trị.

Viêm da tiết bã (cứt trâu)

Viêm da tiết bã hay cứt trâu là tình trạng phổ biến ở trẻ sơ sinh khoảng 3 tháng tuổi nhưng nó sở hữu thể kéo dài tới một năm hoặc lâu hơn. Đây là những vảy cứng trên da đầu bé, sở hữu màu vàng hoặc xám, thường tập trung thành từng đám hoặc toàn bộ da đầu. Hầu hết tình trạng cứt trâu thường biến mất lúc trẻ Một tuổi, nhưng cũng sở hữu trường hợp kéo dài hơn.

Hầu hết tình trạng cứt trâu thường biến mất lúc trẻ Một tuổi, nhưng cũng sở hữu trường hợp kéo dài hơn

Cứt trâu ở trẻ sơ sinh thường lành tính và ko tác động tới bé. Tuy nhiên, lúc trẻ bị cứt trâu sẽ ngứa ngáy và khó chịu, thỉnh thoảng gây mất thẩm mỹ.

Rôm sảy

Rôm sảy là những nốt mụn nước mẩn đỏ dưới da, xuất hiện ở cổ, ngực, lưng, gây ngứa ngáy khó chịu cho trẻ. Thông thường rôm sảy sẽ tự khỏi nhưng sở hữu nhiều trường hợp do trẻ gãi khiến cho vết thương nhiễm trùng lâu gây tổn thương tới làn da.

Nguyên nhân gây rôm sảy chủ yếu do tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn, ko sở hữu đường thoát ra ngoài. Hiện tượng này thường gặp lúc thời tiết nắng nóng nhưng thỉnh thoảng là do chế độ chăm sóc của cha mẹ ko đúng cách như vệ sinh ko sạch sẽ, mặc quần áo quá chật…

Rôm sảy là những nốt mụn nước mẩn đỏ dưới da, xuất hiện ở cổ, ngực, lưng, gây ngứa ngáy khó chịu cho trẻ

Biểu hiện của bệnh theo từng loại:

  • Rôm dạng tinh thể: Ko viêm, những mụn nước rất nông ở lớp sừng, thường xảy ra do sốt cao và lúc khỏi bệnh để lại mảng da bong mỏng, ko để lại sẹo.
  • Rôm đỏ: Xuất hiện ở thân mình, lưng, vùng quần áo cọ xát vào da. Tổn thương là những sẩn đỏ, mật độ dày, chiếm hết cả diện tích lưng, ngực. Rôm đỏ gây khó chịu cho trẻ với cảm giác bứt rứt, ngứa ngáy. Đây cũng là thể hay gây biến chứng bội nhiễm hơn cả.
  • Rôm sâu: Xảy ra lúc rôm đỏ bị đi bị lại nhiều lần. Tổn thương là những sẩn 1-3mm, màu nhạt, cứng thường ở trên người, ko sở hữu ngứa hay cảm giác, khó chịu. Thẻ này sở hữu nguy cơ gây tổn hại vĩnh viễn tuyến mồ hôi.

Những vết bớt

  • Vết bớt sắc tố sẫm màu như đen, tím, xanh, nâu sở hữu kích thước vài cm hoặc lan rộng hết cả đùi, mông. Những vết bớt này hình thành do sự ứ đọng và tăng thất thường sắc tố melanin dưới da, sở hữu thể kèm theo tăng lông. Lúc ấn tay vào những vết bớt ko mất đi vì sắc tố sở hữu tính chất bẩm sinh ở trung so bì và thượng so bì vùng tổn thương. Những vết bớt này sẽ dần biến mất đi ko cần can thiệp lúc trẻ to lên.
  • Bớt ở mông cổ: Thường xuất hiện ở vùng hông, mông hay dưới lưng bé. Loại bớt này hoàn toàn vô hại và lúc trẻ được 4 tuổi chúng sẽ mờ dần đi.
  • Những vết bớt tạo thành từ những mạch máu: Sở hữu màu đỏ tươi hoặc hồng nhạt. Nguyên nhân hình thành loại bớt loại này là do mao quản nhỏ dưới da giãn nở quá mức làm máu dồn đọng nhiều tới vùng da đó. Loại bớt này ko tác động tới sức khỏe của trẻ và ko gây biến chứng.

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương - Đa khoa Hạng I Thành xã Hồ Chí Minh

  facebook.com/BVNTP

  youtube.com/bvntp