Paracetamol là thuốc gì? Công dụng, liều dùng và cách dùng

Paracetamol là thuốc ko kê đơn, thường được sử dụng để làm giảm những triệu chứng đau đầu, đau răng, đau cơ, sốt nhẹ… Tuy nhiên, bạn mang thật sự hiểu rõ paracetamol là gì? Nó mang tác dụng thế nào ko? Để hiểu rõ hơn về paracetamol, hãy cùng Hapacol tìm hiểu nhé!

1. Paracetamol là thuốc gì?

Paracetamol (Acetaminophen) là một trong những loại thuốc ko kê đơn được biết tới và sử dụng rộng rãi để giảm đau và hạ sốt. Ko giống như những loại thuốc thuộc nhóm NSAIDs, paracetamol ko mang hoạt tính kháng viêm và ko gây ra những tổn thương trên phố tiêu hóa hoặc tác động tới tim.

Paracetamol chỉ sử dụng trong những trường hợp đau từ nhẹ tới vừa. Nhìn chung, thuốc paracetamol khá an toàn lúc sử dụng cho những đối tượng, từ trẻ em, phụ nữ mang thai và cho con bú tới người trưởng thành, người to tuổi.

Mặc dù rất hiếm lúc xảy ra nhưng paracetamol vẫn mang khả năng gây ra vài tác dụng ko mong muốn. Vì vậy, Hapacol khuyên bạn hãy tìm hiểu kỹ hơn về loại thuốc phổ biến này để biết cách sử dụng an toàn, hiệu quả.

Hapacol là một trong những loại thuốc chứa paracetamol đang được sử dụng phổ biến hiện nay

2. Tác dụng của paracetamol

Paracetamol (Hapacol), là một loại thuốc giảm đau, hạ sốt được sử dụng để điều trị nhiều tình trạng như đau đầu, đau cơ, viêm khớp, đau lưng, đau răng, cảm lạnh và sốt. Thuốc mang tác dụng giảm đau trong trường hợp viêm khớp nhẹ nhưng ko mang hiệu quả nếu tình trạng viêm và sưng khớp nặng hơn.

Thỉnh thoảng bác bỏ sĩ sẽ chỉ định thuốc paracetamol cho những mục đích khác ko được liệt kê trong tờ hướng dẫn sử dụng. Lúc đấy, bạn phải tuân thủ theo hướng dẫn của bác bỏ sĩ.

Phân loại và cách sử dụng paracetamol hiệu quả

Hiện nay, paracetamol đang mang những dạng bào chế như: 

  • Viên nén, dạng uống: 325mg, 500mg.
  • Gel, dạng uống: 500mg.
  • Siro, dạng uống: Biệt dược Triaminic® cho trẻ nhỏ sử dụng giảm đau hạ sốt: 160 mg/5ml (118ml).
  • Gói bột: 80mg, 150mg và 250mg. 
  • Dạng viên đạn (đặt ở lỗ đít): 80mg, 150mg và 300mg. 
  • Dạng tiêm: Được chỉ định và thực hiện bởi bác bỏ sĩ. 

Một số thuốc chứa thành phần Paracetamol đang được sử dụng phổ biến: Hapacol ace, hapacol capsules, hapacol flu day, hapacol sủi, hapacol 150, hapacol 150 flu, hapacol 250, hapacol 250 flu, hapacol 325, hapacol cf, hapacol cs day, hapacol child, hapacol 650 extra, hapacol 80, hapacol blue, hapacol caplet, hapacol caps, hapacol extra.

Kế bên dạng viên nén, siro, viên đặt…Hapacol còn mang dạng gói bột với hương cam rất dễ uống

Lúc mang tín hiệu bị sốt (nhiệt độ ở trực tràng trên 38°C, ở mồm trên 37.5°C, ở nách là trên 37.2°C và ở tai là trên 38°C), bạn mang thể sử dụng thuốc chứa paracetamol để giảm bớt sự khó chịu và làm giảm thân nhiệt. Tuy nhiên cần tuân thủ theo đúng hướng dẫn trên nhãn dán hoặc theo chỉ định từ bác bỏ sĩ. Nếu muốn sử dụng thuốc cho trẻ em, hãy sử dụng những loại biệt dược được sản xuất dành riêng cho trẻ và đọc kỹ hướng dẫn trước lúc sử dụng. Lúc muốn sử dụng paracetamol cho trẻ dưới Hai tuổi, bạn cần tham khảo ý kiến bác bỏ sĩ trước.

Ngoài ra, lúc sử dụng thuốc paracetamol ở dạng lỏng, viên nhai, viên sủi, thuốc bột…bạn cần lưu ý một số điều sau: 

  • Paracetamol ở dạng lỏng như dung dịch uống, siro cần được đong bằng thìa hoặc cốc đo phân liều chứ ko phải muỗng ăn thông thường. Nếu bạn ko mang dụng cụ đong liều xác thực, hãy hỏi bác bỏ sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn cách sử dụng xác thực. Ngoài ra, bạn cần lắc đều dung dịch trước lúc sử dụng.
  • Đối với viên nhai, cần nhai kỹ paracetamol trước lúc nuốt.
  • Viên sủi paracetamol, cần hòa tan hoàn toàn trong nước trước lúc uống.
  • Với thuốc bộtpha hỗn dịch uống, cần khuấy đều trong một lượng nước vừa đủ và uống ngay tức thời.
  • Thuốc đạn mang paracetamol chỉ sử dụng cho đường trực tràng, ko sử dụng đường uống. Hãy nhớ rửa tay kỹ càng trước và sau lúc đặt thuốc. Một lưu ý khác là bạn cần “làm rỗng” ruột và bóng đái trước lúc sử dụng thuốc đạn. Để sử dụng, bạn cần tháo lớp bọc bên ngoài ngay trước lúc sử dụng và tránh cầm quá lâu vì chúng mang thể tan chảy trên tay. Bạn đưa đầu nhọn của viên thuốc đạn vào trong trực tràng và giữ nguyên vài phút, thuốc sẽ tan chảy ở nhiệt độ thân thể và bạn sẽ ko còn cảm thấy quá khó chịu do đặt thuốc. Tránh đi vệ sinh ngay sau lúc đặt thuốc đạn.

3. Liều sử dụng paracetamol cho người to và trẻ em

Liều sử dụng cho người to

Liều sử dụng thông thường để hạ sốt và giảm đau cho người to là từ 325 – 650mg trong mỗi 4 – 6 giờ hoặc 1.000mg trong 6 – 8 giờ, mang thể sử dụng đường uống hoặc đặt trực tràng.

Liều sử dụng cho trẻ em

Liều sử dụng để giảm đau và sốt bằng đường uống hoặc đặt trực tràng cho trẻ em như sau:

  • Dưới Một tháng tuổi: Sử dụng 10 – 15mg/kg cho mỗi liều sau khoảng 4 – 6 giờ lúc cần thiết.
  • Từ Một tháng – 12 tuổi: Sử dụng 10 – 15mg/kg sau mỗi 4 – 6 giờ lúc cần thiết (tối đa 5 liều trong vòng 24 giờ).
  • Hạ sốt cho trẻ từ 4 tháng – 9 tuổi: Nên sử dụng liều ban sơ là 30mg/kg.
  • Từ 12 tuổi trở lên: Sử dụng 325 – 650mg sau mỗi 4 – 6 giờ hoặc 1000mg mỗi 6 – 8 giờ.
  • Đối với trẻ béo phì: Sử dụng theo tuổi chứ ko sử dụng theo kí lô cân nặng

4. Lưu ý gì lúc sử dụng paracetamol?

Hiện nay, hoạt chất paracetamol mang mặt trong rất nhiều biệt dược khác nhau với nhiều hàm lượng, phổ biến nhất là 500mg. Vì vậy, lúc sử dụng thuốc, bạn nên lưu ý:

  • Ko uống nhiều thuốc hơn liều khuyến cáo, vì quá liều paracetamol sẽ gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Liều lượng tối đa cho người to là 1g (1.000mg) mỗi lần và 4g (4.000mg) mỗi ngày.
  • Ko uống rượu lúc đang sử dụng thuốc, vì sẽ làm tăng nguy cơ gây tổn thương gan.
  • Người mang tiền sử nghiện rượu và bệnh gan, nên hỏi bác bỏ sĩ trước lúc sử dụng thuốc.
  • Ko uống thuốc lúc bị dị ứng với paracetamol hoặc acetaminophen.

Nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú, nên hỏi ý kiến bác bỏ sĩ trước lúc sử dụng.

Lúc sử dụng paracetamol, bạn cần tuân thủ đúng liều lượng được chỉ định

Ngưng sử dụng thuốc và tới gặp bác bỏ sĩ lúc:

  • Tiếp tục bị sốt sau 3 ngày sử dụng thuốc
  • Tình trạng đau vẫn còn sau 7 ngày sử dụng (hoặc sau 5 ngày đối với trẻ em)
  • Da bị nổi mẩn ngứa, đau đầu liên tục hoặc xuất hiện những đốm đỏ, sưng tấy
  • Những triệu chứng trở nên trầm trọng hơn hoặc mang thêm những triệu chứng thất thường mới

5. Paracetamol mang thể gây ra những tương tác nào?

Paracetamol mang thể gây tương tác với một số thuốc khác (bao gồm thuốc kê đơn và ko kê đơn), kể cả thực phẩm chức năng, thảo dược… Một số thuốc mang thể tương tác với thuốc hạ sốt paracetamol bao gồm:

  • Thuốc khác cũng chứa paracetamol
  • Amitriptyline
  • Amlodipine
  • Amoxicillin
  • Aspirin
  • Atorvastatin
  • Caffeine
  • Clopidogrel
  • Codeine
  • Diazepam
  • Diclofenac
  • Furosemide
  • Gabapentin
  • Ibuprofen
  • Lansoprazole
  • Levofloxacin
  • Levothyroxine
  • Metformin
  • Naproxen
  • Omeprazole
  • Pantoprazole
  • Prednisolone
  • Pregabalin
  • Ramipril
  • Ranitidine
  • Sertraline
  • Simvastatin
  • Tramadol

Paracetamol cũng tương tác với rượu hoặc những đồ uống mang chứa cồn gây ra những tác dụng phụ nặng nề tác động tới gan. Đây là tương tác nghiêm trọng, bạn mang thể bị:

  • Sốt, ớn lạnh
  • Đau khớp hoặc sưng
  • Mỏi mệt hoặc suy nhược quá mức
  • Chảy máu hay bầm tím
  • Xuất hiện phát ban
  • Ngứa da
  • Ăn mất ngon
  • Buồn nôn, nôn mửa
  • Vàng da hoặc vàng tròng trắng mắt

Cho dù là thuốc ko kê đơn nhưng bạn phải sử dụng paracetamol thật thận trọng. Hãy đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước lúc sử dụng. Nếu mang bất kỳ thắc mắc nào, tốt nhất bạn nên tham khảo ý kiến từ bác bỏ sĩ hoặc dược sĩ.

Paracetamol tương tác với rượu Ethanol và thức ăn

Hãy hỏi bác bỏ sĩ trước lúc sử dụng thuốc paracetamol (hoặc những thuốc chứa hoạt chất acetaminophen) cùng với rượu Ethanol. Người nghiện rượu mãn tính mang thể mang nguy cơ cao bị nhiễm độc gan lúc điều trị với paracetamol (APAP). Nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng, bao gồm cả trường hợp suy gan cấp dẫn tới ghép gan và tử vong.

Việc sử dụng paracetamol nên được xem xét một cách thận trọng, đặc trưng ở những bệnh nhân uống rượu từ 3 lần trở lên mỗi ngày.

Tới gặp ngay bác bỏ sĩ nếu bạn bị sốt, ớn lạnh, đau khớp hoặc sưng, mỏi mệt hoặc suy nhược quá mức, chảy máu hay bầm tím, xuất hiện phát ban, ngứa da, ăn mất ngon, buồn nôn, nôn mửa, vàng da hoặc mắt trắng.

Thuốc paracetamol mang thể tương tác với rượu, về trong khoảng thời gian dài mang thể gây nhiễm độc gan

Bệnh về gan: Tương tác nghiêm trọng

Paracetamol (Acetaminophen) chủ yếu được chuyển hóa trong gan thành những dạng ko hoạt động. Tuy nhiên, số lượng nhỏ những dạng này được chuyển đổi theo những con đường nhỏ hơn thành những chất chuyển hóa, điều này mang thể gây độc gan hoặc làm xuất hiện chứng bệnh Methemoglobinemia.

Bệnh nhân bị suy gan mang thể mang nguy cơ tăng độc tính do tăng hoạt động của những đường chuyển hóa nhỏ. Tương tự, sử dụng acetaminophen quá mức hoặc thường xuyên mang thể làm ứ đọng những enzyme gan thiết yếu và dẫn tới sự trao đổi chất tăng lên theo những con đường nhỏ.

Tổn thương gan nghiêm trọng, bao gồm cả trường hợp suy gan cấp dẫn tới ghép gan và tử vong, đã được báo cáo ở những bệnh nhân sử dụng acetaminophen.

Việc sử dụng thuốc paracetamol nên được xem xét một cách thận trọng, đặc trưng ở những bệnh nhân bị suy gan. Bệnh nhân nên được theo dõi lâm sàng chức năng gan.

Bạn nên đọc tất cả những nhãn thuốc theo toa và ko kê toa để đảm bảo chúng ko chứa paracetamol, hoặc tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế nếu bạn thấy ko cứng cáp.

Phenylketonuria (PKU): Tương tác vừa phải

Một số sản phẩm paracetamol dạng uống và paracetamol dạng kết hợp, đặc trưng là viên nén để nhai, mang chứa chất làm ngọt nhân tạo – Aspartame (NutraSweet).

Aspartame được chuyển thành phenylalanine trong đường tiêu hóa sau lúc ăn. Những chế phẩm sủi bọt và nhai của acetaminophen cũng mang thể chứa phenylalanine.

Bạn nên xem xét hàm lượng aspartam/phenylalanine nếu bạn là đối tượng cần phải hạn chế sử dụng phenylalanine (phenylketonurics).

6. Những nghi vấn thường gặp về paracetamol

Paracetamol phát huy tác dụng trong bao lâu?

Sau lúc uống khoảng 30 phút, thuốc paracetamol sẽ khởi đầu phát huy công dụng. Tác dụng hạ sốt, giảm đau sẽ kéo dài khoảng 3 – 4 tiếng tùy vào từng cơ địa của mỗi người và tình trạng bệnh nặng hay nhẹ. 

Làm gì lúc lỡ quên một liều hoặc uống quá liều paracetamol?

Thông thường, thuốc hạ sốt paracetamol chỉ được sử dụng lúc cần thiết cho cả người to và trẻ em nên ko mang lịch sử dụng thuốc cụ thể. Nếu bạn cần sử dụng thuốc thường xuyên, hãy sử dụng liều đã quên ngay lúc nhớ ra. Tuy nhiên, nếu sắp tới thời kì sử dụng liều kế tiếp thì bạn nên bỏ qua liều đã quên và sử dụng liều tiếp theo. Ko sử dụng gấp đôi liều để bù cho liều đã quên. 

Trường hợp nhận thấy những biểu hiện quá liều paracetamol, bạn cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế nguy cấp. Những tín hiệu ngộ độc paracetamol bao gồm:

  • Tiêu chảy
  • Chán ăn
  • Buồn nôn, nôn mửa
  • Co thắt và đau dạ dày
  • Tăng tiết mồ hôi

Sau đó, những triệu chứng nặng hơn mang thể xuất hiện như đau dạ dày trên, nước tiểu sẫm màu, vàng da hoặc tròng trắng mắt mang màu vàng.

Paracetamol mang tác dụng phụ hay ko?

Với những người mang cơ địa nhạy cảm, paracetamol mang thể gây ra một số tác dụng phụ

Paracetamol mang thể gây dị ứng với một số cơ địa nhạy cảm. Những tín hiệu dị ứng mang thể là: 

  • Nổi mề đay
  • Khó thở
  • Sưng mặt, môi, lưỡi hay cổ họng

Lúc này, bạn cần ngưng sử dụng thuốc ngay tức thời và tới trung tâm hay cơ sở vật chất y tế sắp nhất để nhận được trợ giúp y tế kịp thời.

Một vài tác dụng phụ nghiêm trọng khác mang thể xảy ra bao gồm:

  • Sốt nhẹ đi kèm với buồn nôn, đau dạ dày và chán ăn
  • Nước tiểu sẫm màu, phân màu hắc ín
  • Vàng da hoặc vàng tròng trắng mắt.

Bảo quản paracetamol như thế nào?

Lúc bảo quản thuốc chứa Paracetamol, bạn cần đặt thuốc ở nơi thoáng mát, từ 15 – 30 độ C. Riêng, Paracetamol dạng viên đặt lỗ đít mang thể bảo quản trong tủ lạnh. 

Lưu ý, tuyệt đối ko để thuốc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời hoặc ở nơi ẩm ướt. Lúc thuốc mang tín hiệu biến đổi màu sắc, mang mùi lạ cần ngưng sử dụng và tham khảo ý kiến của dược sĩ để biết cách xử lý thuốc hết hạn đúng cách.

Dù Paracetamol được thẩm định khá an toàn cho mọi đối tượng nhưng lúc cho trẻ sử dụng thuốc, bố mẹ cần đặc trưng lưu ý liều lượng của thuốc phải thích hợp với cân nặng của bé cũng như tuân thủ đúng chỉ định của bác bỏ sĩ. Sau lúc sử dụng Paracetamol, nếu nhận thấy mang những tín hiệu thất thường, cần đưa người bệnh nhập viện càng sớm càng tốt để được chẩn đoán nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Sở hữu thể bạn quan tâm


Nguồn tham khảo:

Paracetamol. https://www.drugs.com/paracetamol.html#moreResources

Paracetamol. https://www.webmd.com/drugs/2/drug-57595/paracetamol-oral/details

Paracetamol: new vistas of an old drug. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17227290