Nhận thức là gì? Các giai đoạn nhận thức? Lấy ví dụ minh họa?

Trên thực tế, quá trình nhận thức sử dụng kiến ​​thức hiện mang và khám phá kiến ​​thức mới. Những quá trình nhận thức được phân tích từ những khía cạnh khác nhau trong những bối cảnh khác nhau, đặc thù là trong những ngành nghề tiếng nói học, âm nhạc học, gây mê, khoa học thần kinh, thần kinh học, tâm lý học, giáo dục, triết học, nhân chủng học, sinh vật học, hệ thống học, logic và khoa học máy tính. Những cách tiếp cận này và những cách tiếp cận khác để phân tích nhận thức (chẳng hạn như nhận thức thể hiện) được tổng hợp trong ngành nghề khoa học nhận thức đang phát triển, một ngành học tự chủ tiến bộ. Vây nhận thức là gì? Những giai đoạn nhận thức? Lấy ví dụ minh họa?

Tư vấn luật trực tuyến miễn phí qua tổng đài điện thoại: 1900.6568

1. Nhận thức là gì?

Nhận thức là trạng thái mang ý thức về một loại gì đó. Cụ thể hơn, đó là khả năng trực tiếp biết và nhận thức, cảm nhận hoặc nhận thức được những sự kiện. Một khái niệm khác mô tả nó là trạng thái trong đó chủ thể nhận thức được một số thông tin lúc thông tin đó trực tiếp mang sẵn để thực hiện theo hướng của một loạt những hành động. Khái niệm thường đồng nghĩa với ý thức và cũng được hiểu là bản thân ý thức.

Những trạng thái của nhận thức cũng được liên kết với những trạng thái của kinh nghiệm do đó cấu trúc được biểu thị trong nhận thức được phản ánh trong cấu trúc của kinh nghiệm.

Theo “Tự vị Bách khoa Việt Nam”, nhận thức là quá trình biện chứng của sự phản ánh toàn cầu khách quan trong ý thức con người, nhờ đó con người tư duy và ko ngừng tiến tới sắp khách thể.

Theo quan niệm triết học Mac-Lenin, nhận thức được định tức thị quá trình phản ánh biện chứng hiện thực khách quan vào trong bộ óc của con người, mang tính tích cực, năng động, thông minh, trên hạ tầng thực tiễn.

Nhận thức là một khái niệm tương đối. Nó mang thể tập trung vào một trạng thái bên trong, chẳng hạn như cảm giác nội tạng, hoặc vào những sự kiện bên ngoài bằng cách nhận thức cảm tính. Nó tương tự như cảm nhận một loại gì đó, một quá trình phân biệt với quan sát và nhận thức (bao gồm một quá trình cơ bản làm quen với những mục mà chúng ta nhận thức được). Nhận thức hoặc “cảm nhận” mang thể được mô tả là một loại gì đó xảy ra lúc não được kích hoạt theo những cách nhất định, chẳng hạn như lúc màu đỏ là những gì được nhìn thấy sau lúc võng mạc được kích thích bởi sóng ánh sáng. Việc hình thành khái niệm này được đặt ra trong bối cảnh khó khăn trong việc phát triển một khái niệm phân tích về nhận thức hoặc nhận thức cảm tính.

Nhận thức cũng được liên kết với ý thức theo tức thị khái niệm này biểu thị một kinh nghiệm cơ bản như cảm giác hoặc trực quan đi kèm với kinh nghiệm về hiện tượng. Cụ thể, điều này được gọi là nhận thức về kinh nghiệm. Đối với ý thức, nó đã được mặc định là phải trải qua những cấp độ thay đổi liên tục.

Điều quan yếu cần nhớ là những quá trình nhận thức này rất phức tạp và thường ko lý tưởng. Một số yếu tố mang thể tác động hoặc tác động tới nhận thức bao gồm:

– Tuổi tác

Nghiên cứu chỉ ra rằng lúc chúng ta già đi, chức năng nhận thức của chúng ta mang xu hướng suy giảm.6 Những thay đổi về nhận thức liên quan tới tuổi tác bao gồm xử lý mọi thứ chậm hơn, khó nhớ lại những sự kiện trong quá khứ và ko nhớ được thông tin đã từng biết (chẳng hạn như cách khắc phục một phương trình toán học cụ thể hoặc thông tin lịch sử).

– Những vấn đề về sự chú ý

Sự chú ý mang chọn lựa là một nguồn lực hạn chế, vì vậy mang một số điều mang thể làm bạn khó tập trung vào mọi thứ trong môi trường của bạn. Ví dụ, chớp mắt mang chủ ý xảy ra lúc bạn quá tập trung vào một việc tới nỗi bạn hoàn toàn bỏ lỡ điều gì đó khác đang xảy ra ngay trước mặt bạn.

– Những thành kiến ​​về nhận thức

Thành kiến ​​nhận thức là những sơ sót mang hệ thống trong suy nghĩ liên quan tới cách con người xử lý và giảng giải thông tin về toàn cầu. Thành kiến ​​xác nhận là một ví dụ phổ biến liên quan tới việc chỉ chú ý tới thông tin thích hợp với niềm tin hiện mang của bạn trong lúc bỏ qua bằng cớ ko ủng hộ quan niệm của bạn.

– Di truyền học

Một số nghiên cứu đã kết nối chức năng nhận thức với một số gen nhất định. Ví dụ, một nghiên cứu năm 2020 được công bố trên Brain Communications cho thấy mức độ yếu tố dinh dưỡng thần kinh mang nguồn gốc từ não (BDNF) của một người, được xác định 30% theo hệ số di truyền, mang thể tác động tới tốc độ thoái hóa thần kinh não, một điều kiện tác động cuối cùng tới chức năng nhận thức.

– Giới hạn bộ nhớ

Trí tưởng ngắn hạn ngắn một cách đáng ngạc nhiên, thường chỉ kéo dài từ 20 tới 30 giây, 8 trong lúc trí tưởng dài hạn mang thể ổn định và trong khoảng thời gian dài, với những ký ức kéo dài hàng năm và thậm chí hàng thập kỷ. Trí tưởng cũng mang thể mỏng mảnh và dễ sai lệch. Thỉnh thoảng chúng ta quên và những lần khác, chúng ta phải chịu những tác động của thông tin sai lệch, thậm chí mang thể dẫn tới hình thành những ký ức sai trái.

2. Những giai đoạn nhận thức:

Nhận thức là một thuật ngữ nói tới những quá trình ý thức liên quan tới việc đạt được kiến ​​thức và hiểu biết. Một số trong nhiều quá trình nhận thức khác nhau bao gồm tư duy, hiểu biết, ghi nhớ, suy đoán và khắc phục vấn đề. Đây là những chức năng cấp cao hơn của não và bao gồm tiếng nói, trí tưởng tượng, nhận thức và lập kế hoạch. Tâm lý học nhận thức là ngành nghề tâm lý học nghiên cứu cách mọi người suy nghĩ và những quá trình liên quan tới nhận thức.

Phương pháp tiếp cận nghiên cứu tâm trí của Plato cho rằng con người hiểu toàn cầu bằng cách xác định những nguyên tắc cơ bản nằm sâu bên trong bản thân, sau đó sử dụng tư duy lý trí để tạo ra tri thức. Quan niệm này sau đó được những triết nhân như Rene Descartes và nhà tiếng nói học Noam Chomsky ủng hộ. Nó thường được gọi là chủ nghĩa duy lý.2

Mặt khác, Aristotle tin rằng con người thu nhận kiến ​​thức thông qua quan sát của họ về toàn cầu xung quanh. Những nhà tư tưởng sau này như John Locke và B.F. Skinner cũng ủng hộ quan niệm này, thường được gọi là chủ nghĩa kinh nghiệm.

Trong những ngày trước tiên của tâm lý học – và trong nửa đầu thế kỷ 20 – tâm lý học phần to bị chi phối bởi phân tâm học, chủ nghĩa hành vi và chủ nghĩa nhân văn.

Cuối cùng, một ngành nghề nghiên cứu chính thức chỉ dành riêng cho việc nghiên cứu nhận thức đã xuất hiện như một phần của “cuộc cách mệnh nhận thức” vào những năm 1960. Ngành này được gọi là tâm lý học nhận thức.

Một trong những khái niệm sớm nhất về nhận thức đã được trình bày trong cuốn sách giáo khoa trước tiên về tâm lý học nhận thức, được xuất bản vào năm 1967. Theo Ulric Neisser, một nhà tâm lý học và tác giả cuốn sách, nhận thức là “những quá trình mà đầu vào của giác quan được biến đổi, giảm bớt, xây dựng, lưu trữ, phục hồi và sử dụng. “

Căn cứ vào tính chất phản ánh mang thể chia toàn bộ hoạt động nhận thức thành Hai giai đoạn là nhận thức cảm tính và nhận thức lí tính.

Giai đoạn 1: Nhận thức cảm tính

Nhận thức cảm tính gồm những hình thức sau:

Cảm giác: là hình thức nhận thức cảm tính phản ánh những tính chất riêng lẻ của những sự vật, hiện tượng lúc chúng tác động trực tiếp vào những giác quan của con người. Cảm giác là nguồn gốc của mọi sự hiểu biết, là kết quả của sự chuyển hoá những năng lượng kích thích từ bên ngoài thành yếu tố ý thức.

Tri giác: hình thức nhận thức cảm tính phản ánh tương đối toàn vẹn sự vật lúc sự vật đó đang tác động trực tiếp vào những giác quan con người. Tri giác là sự tổng hợp những cảm giác.

Biểu tượng: là hình thức nhận thức cảm tính phản ánh tương đối hoàn chỉnh sự vật do sự hình dung lại, nhớ lại sự vật lúc sự vật ko còn tác động trực tiếp vào những giác quan.

Giai đoạn 2: Nhận thức lý tính

Những hình thức của nhận thức lý tính bao gồm:

Khái niệm: là hình thức cơ bản của tư duy trừu tượng, phản ánh những đặc tính bản tính của sự vật. Sự hình thành khái niệm là kết quả của sự khái quát, tổng hợp biện chứng những đặc điểm, tính chất của sự vật hay lớp sự vật.

Suy đoán: là hình thức tư duy trừu tượng, liên kết những khái niệm với nhau để khẳng định hay phủ định một đặc điểm, một tính chất của đối tượng.

Suy luận: là hình thức tư duy trừu tượng liên kết những suy đoán lại với nhau để rút ra một suy đoán mang tính chất kết luận tìm ra tri thức mới.

Đặc điểm của nhận thức lý tính là quá trình nhận thức gián tiếp đối với sự vật, hiện tượng đồng thời cũng là quá trình đi sâu vào bản tính của sự vật, hiện tượng.

Về cơ bản nhận thức cảm tính và lý tính ko tách bạch nhau mà luôn mang mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Ko mang nhận thức cảm tính thì ko mang nhận thức lý tính. Ko mang nhận thức lý tính thì ko nhận thức được bản tính thật sự của sự vật.

Giai đoạn 3: Nhận thức trở về thực tiễn

Nhận thức trở về thực tiễn được hiểu là tri thức được kiểm nghiệm là đúng hay sai. Nói một cách dễ hiểu thì thực tiễn là một trong những giai đoạn của quá trình nhận thức mang vai trò kiểm nghiệm tri thức đã nhận thức được. Vì vậy, thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý, hạ tầng động lực, muc đích của nhận thức. Mục đích cuối cùng của nhận thức ko chỉ để giảng giải và cải tạo toàn cầu mà còn mang chức năng định hướng thực tiễn.

3. Lấy ví dụ minh họa về nhận thức, quá trình nhận thức:

Sở hữu nhiều loại quá trình nhận thức khác nhau. Chúng bao gồm:

– Chú ý: Chú ý là một quá trình nhận thức cho phép mọi người tập trung vào một kích thích cụ thể trong môi trường.

– Tiếng nói: Tiếng nói và phát triển tiếng nói là quá trình nhận thức liên quan tới khả năng hiểu và diễn đạt suy nghĩ thông qua lời nói và chữ viết. Điều này cho phép chúng ta giao tiếp với những người khác và đóng một vai trò quan yếu trong suy nghĩ.

– Học tập: Học tập đòi hỏi những quá trình nhận thức liên quan tới việc tiếp nhận những điều mới, tổng hợp thông tin và tích hợp nó với kiến ​​thức trước đó.

– Trí tưởng: Trí tưởng là một quá trình nhận thức quan yếu cho phép con người mã hóa, lưu trữ và truy xuất thông tin. Nó là một thành phần quan yếu trong quá trình học tập và cho phép mọi người lưu giữ kiến ​​thức về toàn cầu và lịch sử tư nhân của họ.

– Nhận thức: Nhận thức là một quá trình nhận thức cho phép con người tiếp nhận thông tin thông qua những giác quan của họ, sau đó sử dụng thông tin này để phản hồi và tương tác với toàn cầu.

– Tư tưởng: Tư tưởng là một phần thế tất của mọi quá trình nhận thức. Nó cho phép mọi người tham gia vào quá trình ra quyết định, khắc phục vấn đề và lập luận cao hơn.